ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ GOAT

 

 

Ποιος είναι ο καλύτερος αθλητής όλων των εποχών στην Ελλάδα;

Πολλές φορές διαβάζω διάφορες, κατά καιρούς, αναλύσεις για τον καλύτερο αθλητή όλων των εποχών, τον γνωστό GOAT. Διαβάζεται «κατσίκα», αλλά σημαίνει Greatest of All Time. 

Είτε μιλάμε για μπάσκετ, είτε για ποδόσφαιρο, είτε γενικότερα για τον ελληνικό αθλητισμό, πάντα υπάρχει μια συζήτηση για το ποιος είναι ο κορυφαίος όλων.

Προσωπικά, δεν νομίζω ότι μπορείς να κρίνεις έναν αθλητή μόνο από τα μετάλλια ή μόνο από τις ατομικές του επιδόσεις. Για μένα, υπάρχουν τέσσερις βασικές παράμετροι:

1. Ατομικές επιδόσεις

Τι έχει πετύχει ο ίδιος μέσα στον αγωνιστικό χώρο; Ρεκόρ, πόντοι, γκολ, επιδόσεις, πρωτιές, σταθερότητα σε κορυφαίο επίπεδο.

Μπορεί, για παράδειγμα, ένας ποδοσφαιριστής να έχει βάλει 500 γκολ και να μην έχει πάρει ούτε ένα Κύπελλο. Αυτό δεν σημαίνει ότι επειδή δεν είχε τους σωστούς συμπαίκτες ήταν χειρότερος αθλητής.

2. Διακρίσεις – τα μετάλλια και οι τίτλοι

Εδώ όμως μπαίνει μια σημαντική παράμετρος, ειδικά στα ομαδικά αθλήματα: Η συγκυρία.

Ο παίκτης που είναι μονίμως στον πάγκο του Ολυμπιακού μπορεί να έχει στο βιογραφικό του περισσότερους τίτλους από έναν παίκτη του Άρη ή του Ατρόμητου, ο οποίος μπορεί να είναι πολύ καλύτερος ποδοσφαιριστής αλλά να αγωνίζεται σε μια ομάδα που δεν διεκδικεί τίτλους.

Άρα οι τίτλοι μετράνε πολύ, αλλά δεν μπορούν να είναι το μοναδικό κριτήριο.

3. Διάρκεια στον χρόνο

Άλλο να κάνεις μία εκπληκτική διετία και άλλο να παραμένεις στην κορυφή για δέκα, δεκαπέντε ή είκοσι χρόνια.

Η διάρκεια δείχνει κάτι πολύ σημαντικό: ότι δεν ήσουν απλώς μια εξαιρετική περίπτωση που εμφανίστηκε για λίγο, αλλά ότι κατάφερες να παραμείνεις κορυφαίος σε διαφορετικές εποχές, με διαφορετικούς αντιπάλους και διαφορετικές απαιτήσεις.

4. Επίδραση στο άθλημα

Αυτό είναι ίσως το πιο υποτιμημένο κριτήριο.

Τι άφησες πίσω σου;

Πόσα παιδιά ασχολήθηκαν με το άθλημά σου εξαιτίας σου; Πόσο άλλαξες την αντίληψη του κόσμου; Πόσο μεγάλωσες το ίδιο το άθλημα;

Εδώ βρίσκεται η απάντηση.

Ο πρώτος όλων είναι ο Νίκος Γκάλης.

Όχι επειδή έχει τα περισσότερα μετάλλια.

Όχι επειδή έχει τα περισσότερα ατομικά ρεκόρ.

Αλλά επειδή άλλαξε ολόκληρο τον ελληνικό αθλητισμό.

Ο Γκάλης δεν έγινε απλώς ένας τεράστιος μπασκετμπολίστας. Έκανε το μπάσκετ κομμάτι της ελληνικής καθημερινότητας. Μετά το 1987, μια ολόκληρη γενιά παιδιών έπιασε μια μπάλα στα χέρια της. Γήπεδα γέμισαν, ομάδες μεγάλωσαν, το ελληνικό μπάσκετ απέκτησε άλλη θέση στην κοινωνία.  

 

Επιπλέον δε, όλοι οι αθλητές όλων των αθλημάτων επηρεάστηκαν σε ό,τι αφορά την προσέγγισή τους στον αθλητισμό. Ο Γκάλης έφερε στην Ελλάδα μια διαφορετική αντίληψη για το τι σημαίνει επαγγελματίας αθλητής: δουλειά, πειθαρχία, προπόνηση, προσήλωση, αυτοπεποίθηση και απαίτηση να είσαι κορυφαίος. Έδειξε ότι ο Έλληνας αθλητής μπορεί όχι απλώς να συμμετέχει, αλλά να πρωταγωνιστεί και να κοιτάζει στα μάτια τους καλύτερους του κόσμου.

Με έναν τρόπο, ο Γκάλης δεν δημιούργησε μόνο μια νέα γενιά μπασκετμπολιστών. 

Δημιούργησε μια νέα γενιά Ελλήνων αθλητών.

 

 

Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να αποτυπωθεί σε κανένα στατιστικό.

Ο Γκάλης δεν ήταν απλώς κορυφαίος αθλητής. 

Δημιούργησε μια αθλητική εποχή.

Από εκεί και κάτω, η συζήτηση γίνεται πολύ πιο δύσκολη.

Ο Λευτέρης Πετρούνιας έχει ένα εκπληκτικό παλμαρέ, με περισσότερα μετάλλια από οποιονδήποτε άλλον Έλληνα αθλητή, μαζί με τεράστια διάρκεια στην κορυφή.

Ο Πύρρος Δήμας έχει τα τέσσερα Ολυμπιακά μετάλλια, επίδοση τεράστια και εξαιρετικά δύσκολο να ξεπεραστεί. Και μόνο η παρουσία του σε τέσσερις διαφορετικές Ολυμπιάδες και η κατάκτηση μεταλλίου σε όλες αποτελεί από μόνη της ιστορικό επίτευγμα.

Ακολουθούν ο Γιάννης Αντετοκούνμπο, ο Μίλτος Τεντόγλου, ο Νικόλαος Κακλαμανάκης, η Άννα Κορακάκη, η Κατερίνα Στεφανίδη, αλλά και ολόκληρη εκείνη η εκπληκτική Dream Team της ελληνικής άρσης βαρών, που για χρόνια έκανε την Ελλάδα παγκόσμια δύναμη στο άθλημα.

Θα βάλω στη συζήτηση και τον Στέφανο Τσιτσιπά.

Όχι μόνο για τις αγωνιστικές του επιτυχίες, αλλά και για την επίδρασή του. Έβαλε πολλά παιδιά στο τένις και έκανε ένα άθλημα που στην Ελλάδα δεν είχε ιδιαίτερη παράδοση να αποκτήσει τεράστια δημοτικότητα.

Και τελικά, ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο στην κουβέντα για τον GOAT.

Δεν ψάχνουμε απλώς ποιος κέρδισε τα περισσότερα.

Ψάχνουμε ποιος ήταν ο καλύτερος, ποιος άντεξε περισσότερο, ποιος πέτυχε τα περισσότερα και, κυρίως, ποιος άφησε πίσω του κάτι μεγαλύτερο από τον ίδιο.

Γι' αυτό, αν πρέπει να διαλέξω έναν και μόνο έναν ως τον κορυφαίο Έλληνα αθλητή όλων των εποχών, για μένα η απάντηση είναι:

Νίκος Γκάλης.

Και μάλλον δεν θα αλλάξει ποτέ...

SPIDER-MAN BRAND NEW DAY

 

Θα ξεκινήσω από το σπόιλερ που πρέπει να κάνω. Οπωσδήποτε.

Είσαι στο σινέ, τελειώνει η ταινία και περιμένεις το «πρόγευμα» του επόμενου. Αφού περιμένεις κανά δεκάλεπτο μέχρι να πέσουν όλοι οι τίτλοι, αυτό που βλέπεις είναι μια σαχλαμάρα.

Και καλά μια εφαρμογή που δείχνει στην αρχή με στίγμα που αναβοσβήνει ότι ο Spiderman είναι εντός του πλανήτη και μετά, το στίγμα αναβοσβήνει στο διάστημα. Αυτό. Οπότε σήκω φύγε.

Ακολουθεί η κανονική κριτική.

Πήγα στην αίθουσα συνειδητοποιημένος. Blockbuster, καλοκαιράκι, σπορ και θέαμα.

Για να λέμε τη black truth, οι άνθρωποι είναι σπουδαίοι. Μια ταινία σχεδόν 2,5 ώρες, χωρίς διάλειμμα, και δεν αφήνεις την πολυθρόνα!

Δεν είναι μόνο το θέαμα. Είναι ότι τους πιάνουν όλους. Από τον 55άρη-60αρη που διάβαζε τον Spiderman σε κόμικ μέχρι τον 20αρη που θα πάρει ποπ κορν με την παρέα του και θα σχολιάζει μεγαλοφώνως.

Και δράση, και δράμα, και ηθικά διλήμματα, και εκδίκηση, και μοναξιά και θλιψη. Δεν είναι κλωτσοπατινάδα.

Νομίζω πως ο καλύτερος ηθοποιός της σειράς ήταν ο Tobey Maguire. Ο Andrew Garfield είχε αυτό το σαρκαστικό αλλά δεν εντυπωσιάστηκα. Παραδέχομαι όμως πως η σταθερότητα και η αφοσίωση του Tom Holland είναι αξιοσέβαστη. Αν προσέξει τον εαυτό του, θα κάνει τον Spiderman για 20 χρόνια.

Μου άρεσε ότι αυτή η ταινία δεν ήταν γεμάτη υπερτερατοειδή μορφώματα που θα τα νικούσε ο σούπερ ήρωας. Έχει μεγαλύτερο  πνευματικό βάθος.   Όπως και αυτή η διαρκής μετάβαση. Αυτός που στην αρχή είναι καλός, είναι τελικά ο κακός. Αυτή που στην αρχή είναι καλή, είναι κακιά.

Μπορεί κάποιους για λόγους φθόνου να μη συμπαθούν ιδιαίτερα το ζεύγος Holland - Zendaya. Η αλήθεια να λέγεται. Είναι υπέρλαμπρο ζευγάρι για αυτό και είναι περιζήτητοι. Για αυτό και τους φώναξε ο Νόλαν στην Οδύσσεια. Μπορεί ο Χόλαντ να πέρασε το πάσο για Τηλέμαχος και η Ζεντάγια να ήταν το χάλι μου το μαύρο ως Αθηνά αλλά τουλάχιστον κατανοώ το σκεπτικό.

Τα κενάκια μας στο σενάριο τα είχαμε αλλά μην τα θέλουμε όλα δικά μας. Το πως σώθηκε ο Spiderman δεν το πολυκαταλαβαίνεις αλλά ποιος θα ήθελε αντίθετη κατάληξη; Όπως και η τελική αποδοχή της Ζεντάγια και η αναγνώριση από τον Νέντ έμπαζε αλλά κάπως πρέπει να συνεχιστεί το project. Μερικά άλλα σημεία που έπασχαν ήταν αυτό με τον «ρυθμιστή ενέργειας» που άλλοτε δούλευε, άλλοτε όχι και την αντιγραφή του Inception με την ταυτόχρονη καταβύθιση στο υποσυνείδητο του Holland. Ενδιαφέρον είχε και η αντιγραφή του Tony Stark όταν μιλάει με την ηλεκτρονική του βοηθό.

Τα παραβλέπουμε όμως γιατί το θέαμα είναι εξαιρετικό. Σε κρατάει σε αγωνία, εγρήγορση και δεν κάνει κοιλιά λόγω των ανωτέρω διαρκών εναλλαγών.

Αν θέλεις δύομιση ώρες καθαρού θεάματος, χωρίς να κοιτάξεις ούτε μία φορά το ρολόι σου, κλείσε εισιτήριο. Αυτό ακριβώς υπόσχεται και αυτό ακριβώς προσφέρει.

Με άριστα το δέκα : 7

ΑΓΑΠΗΤΕ ΚΥΡΙΕ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΕ

 

Τα έφερε η μοίρα, μη σου πω και η άδικη κατάρα ώστε να περάσω πολλές ώρες στην καρέκλα οδοντιάτρων.

Γυναίκες και άνδρες. Νέους, μεσήλικες και πιο μεγάλους.

Δεν έχω σκοπό να αδικήσω κανέναν. Έχω γνωρίσει εξαιρετικούς επιστήμονες, ευγενικούς ανθρώπους και πραγματικούς επαγγελματίες. Επίσης, δεν μου αρέσει το τσουβάλιασμα αλλά έχω δει μερικά στοιχεία να επαναλαμβάνονται. Ένα μοτίβο.

Το πόνημα το γράφω για λόγους ψυχοθεραπείας. Με την κρυφή ελπίδα πως κάποιος οδοντίατρος που θα το δει, μπορεί, ίσως, ενδεχομένως, να καταλάβει κάποια πραγματάκια και από την άλλη πλευρά.

Φίλε οδοντίατρε,

Για εσένα είναι μια δουλειά. Υπάρχει μια διαδικασία, τελειώνει, πληρώνεσαι, ο επόμενος.

Για μένα είναι η στιγμή που κάποιος θα μου βάλει μια βελόνα στο στόμα, θα ξαπλώσω χωρίς να βλέπω τι γίνεται, θα ακούω έναν τροχό να ουρλιάζει πάνω από το κεφάλι μου και θα ελπίζω ότι όλα θα πάνε καλά.

Δεν ζούμε την ίδια εμπειρία.

Εσύ κάνεις τη δουλειά σου.

Εγώ προσπαθώ να διαχειριστώ τον φόβο μου.

Κάπου εκεί αρχίζουν οι παρεξηγήσεις.

 

Σου φαίνεται παράξενο γιατί ο κόσμος φοβάται ή δεν γουστάρει να έρθει στο ιατρείο σου και συνήθως χαίρεσαι όταν έρχεται κάποιος καθυστερημένα με πρόβλημα και γεμάτος ικανοποίηση του κουνάς το δάχτυλο: «Αν ερχόσουν νωρίτερα, αν κάναμε καθαρισμό, αν έπλενες δύο φορές τη μέρα τα δόντια σου, αν κάναμε δύο φορές το χρόνο καθαρισμό, αν αν αν» πετσοκόβεις στην τιμή, θυμώνεις όταν ο πελάτης θέλει να πληρώσει με κάρτα και ακολουθεί το επόμενο περιστατικό.

Ξέρω ότι έπρεπε να έρθω νωρίτερα.

Ξέρω ότι έπρεπε να κάνω καθαρισμό.

Ξέρω ότι έπρεπε να προσέχω περισσότερο.

Είμαι ήδη στην καρέκλα.

 

Σε ένα βαθμό δεν φταις. Είναι η καθημερινότητα.

Ας δούμε λοιπόν γιατί δεν είστε και η πιο αγαπημένη ειδικότητα των ανθρώπων.

1.   Η ένεση στο στόμα μπορεί να είναι αναγκαίο κακό. Απαραίτητο να γίνει. Ξέρω πως θα πονούσα πολύ περισσότερο χωρίς αυτή. Όμως δεν είναι ευχάριστη. Βλέπεις να σε πλησιάζει αυτή η τεράστια βελόνα και σκέφτεσαι «Αν του φύγει; Αν όσο καλός και αν είναι, ανθρώπινα αστοχήσει;» Να σε ενημερώσω επίσης πως το πρώτο τσίμπημα και μέχρι να αρχίσει να πιάνει η ένεση, ΠΟΝΑΕΙ. Μην προσπαθείς να με καθησυχάσεις λέγοντας μου «δεν είναι τίποτα». ΕΙΝΑΙ. ΦΡΙΚΗ.

2.   Ο πελάτης / περιστατικό / ασθενής οριζοντιώνεται για 50-60 λεπτά χωρίς να μπορεί να κάνει τίποτα. Ούτε έχει να δει κάτι, ούτε να χαζέψει στο κινητό του, ούτε να μιλήσει, ούτε να απασχοληθεί κάπως. Κάτσε και εσύ δέκα λεπτά να δεις πως είναι!

3.   Στη φάση της οριζοντίωσης, ο άνθρωπος δεν μπορεί να δει τίποτα από όσα κάνεις. Τα κάνεις καλά; Στραβά; Δεν έχει κανέναν έλεγχο. Αν σου φύγει το «κατσαβίδι» και καρφωθεί στον ουρανίσκο ή στο λαρύγγι;; Αν είχες ένα κακό ερωτιό βράδυ, έχεις νεύρα από τον προηγούμενο ασθενή ή έχασε ο Θρύλος και θέλεις να ξεσπάσεις; Μα θα μου πεις, γιατί σε οποιαδήποτε άλλη επέμβαση, βλέπεις τι γίνεται; Εκεί όμως υπάρχει η νάρκωση! Εκεί πάνω από το κεφάλι σου δεν είναι ποτέ ένας ! Ούτε ξέρεις άλλωστε, ούτε σε νοιάζει εκείνη την ώρα.

4.   Ο άνθρωπος που κάθεται στην καρέκλα χάνει τον έλεγχο.

Δεν βλέπει.

Δεν μιλάει.

Δεν μπορεί να κουνηθεί.

Δεν ξέρει τι ακριβώς κάνεις.

Ο εγκέφαλος, όταν χάνει τον έλεγχο, αρχίζει να φτιάχνει σενάρια. Άλλα λογικά. Άλλα εντελώς παράλογα.

5.   Οι ήχοι των εργαλείων σας είναι σαν κομπρεσερ που  σκάει ακριβώς στο κεφάλι σου.  Αυτό το γουιβζζζζζζζζζγκρρρ δεν αντέχεται και δεν παλεύεται. Ποιος σχεδίασε αυτό το πράγμα, τον τροχό; Φίλε μου οδοντίατρε συγγνώμη αλλά δεν είναι από τις εμπειρίες που σε κράτανε ήρεμο: Να εχεις κομπρεσέρ στον εγκέφαλο.

6.   Μη βαριέσαι να πεις  δύο κουβέντες: Εξήγησέ μου τι κάνεις. Δύο προτάσεις αρκούν. "Τώρα καθαρίζω.

Τώρα θα πιέσω λίγο. Σε λίγο τελειώνουμε". Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο μειώνεται το άγχος όταν ο άλλος ξέρει τι συμβαίνει.

7.   Τις προάλλες έτυχε και έβλεπα κάποια εκθέματα, μουσειακής αξίας και μου έδωσαν την εντύπωση – με τρόμο ομολογώ - ότι δεν έχουν αλλάξει εδώ και εκατό χρόνια! Είμαστε στην εποχή της νανομοριοβιολογίας, αυτά έμειναν τα ίδια !

8.   Μη λες στους ανθρώπους ψέματα. Όταν ο άλλος σε ρωτάει αν θα πονέσει, στην πραγματικότητα δεν μπορείς να του πεις ούτε ναι, ούτε όχι, γιατί το επίπεδο του πόνου είναι καθαρά ατομικό.

9.    Ο άνθρωπος δεν είναι τραπέζι. Είναι άνθρωπος. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να του δίνεις ενίοτε μια ανάσα. Να κάνει πλύσεις με νερό, να ανασηκωθεί από την καρέκλα. Άντε τον βρήκαμε, του βάλαμε το κατσαβίδι, πλήρωσε και φύγε.

10.             Μίλα. Πες στον άνθρωπο τι κάνεις. Εξήγησε του τι βλέπεις, πως σκοπεύεις να το αντιμετωπίσεις, σε ποιο στάδιο είσαι, τι καλό έχει κάνει και τι πρέπει να προσέξει. Λειτουργεί πάρα πολύ ανακουφιστικά στους ανθρώπους αν δεν τους αντιμετωπίζεις ως καρέκλες. Μα θα μου πεις, υπάρχουν και αυτοί που δεν έχουν όρεξη για κουβέντες. Αυτούς, άσε τους στην ησυχία τους. Εσύ θα πρέπει να ασχοληθείς με το προφίλ του πελάτη / ασθενή.

11.             Κόψε το λαιμό σου και πάρε μια τηλεόραση.  Τοποθέτησε τη απέναντι ή ψηλά διαγώνια, από τον  πελάτη - περιστατικό για να χαζεύει. Γλυτώνεις και την επικοινωνία. Εσύ θα είσαι από τη μια πλευρά με τα κατσαβίδια, και από την άλλη ο άλλος κάτι θα βλέπει για να περάσει η ώρα.

12.             Η μουσική δεν βοηθάει πάρα πολύ. Αφενός ο καθένας ακούει τα δικά του, αφετέρου ο ήχος του τροχού σκεπάζει τα πάντα.

13.             Πριν προχωρήσεις στην οριζοντίωση, αφιέρωσε λίγα λεπτά για να καταλάβεις με τι άνθρωπο έχεις  να κάνεις. Δεν μιλάμε για ειδική ψυχοθεραπεία. Μιλάμε για ανθρώπινο ενδιαφέρον: Αγχώνεται; Φοβάται τις ενέσεις; Θέλει να του μιλάνε; Έχει πρότερη τραυματική εμπειρία με οδοντιάτρους;

14.             Είναι δικαίωμα του άλλου να θέλει να πληρώσει με κάρτα. Ο μέσος μισθωτός, ηλεκτρονικά πληρώνεται, ηλεκτρονικά πληρώνει. Έλα, μη θυμώνεις, άπλωσε το POS! Δεν χάλασε ειδικά σήμερα ! Να περάσει ο πελάτης την  κάρτα, και να βάλει  το pin, γιατί δεν έχεις καμία υπηρεσία κάτω από τα 50 ευρώ!

15.             Ο καθαρισμός δεν είναι τόσο ανώδυνος όσο υποστηρίζεις. Το κομπρεσέρ ΣΤΡΙΓΓΛΙΖΕΙ πάνω στα δόντια σου και ο ήχος του είναι σαν να κάνεις γεώτρηση στο κεφάλι σου. Ενίοτε ΠΟΝΑΕΙ.

16.             Στην επικοινωνία οι γυναίκες είναι καλύτερες. Μπορεί να σε μαχαιρώνουν και την ίδια στιγμή να σου διηγούνται το ταξίδι τους στο Ταζ Μαχαλ. Οι άνδρες – έχουν τα δίκια τους – ότι δεν είναι εύκολο  και να μιλάνε και να κάνουν προσεκτικά. Για αυτό λοιπόν αδερφέ, πάρε μια τηλεόραση, βάλε νετφλιξ και άσε τον άλλον να βλέπει, για να περάσει η ώρα.

17.             Πριν ξεκινήσεις, να λες στους ανθρώπους κάτι που μπορεί να μην έχει μεγάλη σημασία αλλά λειτουργεί πάρα πολύ θετικά. Αν κάποια στιγμή πρέπει να σταματήσεις, να σηκώνουν το χέρι ή να σου κάνουν συγκεκριμένο σήμα. Μην περιμένεις να ουρλιάξει ο άλλος και να σε κοπανήσει μέσα στον πανικό του.

 

Να θυμηθώ πάντως όταν έλθω εν τη βασιλεία μου να ασχοληθώ επισταμένως με την οδοντιατρική. Ο ήχος του τροχού θα ελαχιστοποιηθεί και πρέπει ο τρόπος της αναισθησίας να γίνει πιο ανθρώπινος. Δεν μπορεί να μιλάμε για θεραπείες πολλών μορφών του καρκίνου, για DNA και RNA, για βιολογικούς παράγοντες και η οδοντιατρική να έχει μείνει στο 1890 !!!!

 

Που θέλω να καταλήξω;

Εγώ σε καταλαβαίνω φίλε μου οδοντίατρε ότι το περιστατικό πρέπει να τελειώσει και να προχωρήσεις στο επόμενο.

Εσύ καταλαβαίνεις ότι στην καρέκλα οριζοντιωμένος, αδύναμος, ανήμπορος, με ένα στόμα ταμπούρλο, βρίσκεται ΑΝΘΡΩΠΟΣ;

Μην ξεχνάς ποτέ κάτι φίλε μου οδοντίατρε.

Εσύ βλέπεις το δόντι.

Εγώ ζω την εμπειρία.

Εσύ κοιτάζεις μια ακτινογραφία.

Εγώ ακούω τον τροχό, νιώθω τη βελόνα, αισθάνομαι τα αλυσοπρίονα, βιώνω τα μαχαίρια, αγχώνομαι, ιδρώνω και μετράω αντίστροφα μέχρι να τελειώσει.

Εσύ δεν θα θυμάσαι τίποτα μετά από μια ώρα. Μόνο τον τίτλο. Ήταν ένα σφράγισμα. Μια απονεύρωση. Ένας καθαρισμός. Μια εξαγωγή

Εγώ μπορεί να θυμάμαι τη συγκεκριμένη επίσκεψη για χρόνια.

Η επιστήμη σου είναι σπουδαία.

Η τεχνική σου απαραίτητη.

Η γνώση σου πολύτιμη.

Αλλά υπάρχει κάτι που δεν διδάσκεται ούτε στο πανεπιστήμιο, ούτε σε κανένα συνέδριο.

 Απέναντί σου δεν βρίσκεται μια γνάθος. Βρίσκεται ένας άνθρωπος που εκείνη τη στιγμή σου έχει εμπιστευθεί το πιο πολύτιμο πράγμα που διαθέτει.

Την ασφάλειά του.

Κι αν καταφέρεις να τον κάνεις να φύγει λέγοντας "δεν ήταν τόσο άσχημα όσο φοβόμουν", τότε δεν του έφτιαξες μόνο το δόντι.

Του έφτιαξες και την επόμενη επίσκεψη και τη σχέση του με τον οδοντίατρο και τον φόβο του….

ΜΑΘΕ ΝΑ ΒΓΑΖΕΙΣ ΚΑΛΥΤΕΡΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ - ΔΩΡΕΑΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ - Part 3

 

Η αλφάβητος της φωτογραφίας. Τα βασικά που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν.  Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεις για να βγάζεις καλύτερες φωτογραφίες.

Από τα δύο προηγούμενα σεμινάρια φωτογραφίας που ανέβασα, πήρα μεγάλη χαρά από τα μηνύματά σας. Ταυτόχρονα όμως και μια μικρή λύπη.

Πολλοί από εσάς μου γράψατε – και είχατε απόλυτο δίκιο – ότι οι περισσότεροι αγνοούν την... αλφάβητο της φωτογραφίας. Τα βασικά.

Έτσι λοιπόν, για να ολοκληρωθεί σωστά αυτή η τριλογία, αποφάσισα να δημιουργήσω ένα ακόμη σεμινάριο. Αυτή τη φορά είναι αφιερωμένο σε όλους όσοι θέλουν να βγάζουν καλύτερες φωτογραφίες, είτε χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο, είτε φωτογραφική μηχανή.

Σε όλους όσοι θέλουν οι φωτογραφίες τους να πάψουν να είναι απλές αναμνήσεις και να αποκτήσουν πραγματική φωτογραφική αξία. Σε όσους θέλουν να μάθουν να φωτογραφίζουν σωστά, ώστε οι αναμνήσεις τους να μην είναι απλώς μια καταγραφή της στιγμής, αλλά εικόνες με αισθητική και ποιότητα.

Δεν χρειάζεστε ακριβό εξοπλισμό. Αρκεί ακόμη και το κινητό σας. Χρειάζεται μόνο να γνωρίζετε μερικές απλές αρχές που μπορούν να μεταμορφώσουν τον τρόπο που φωτογραφίζετε.

Αυτός είναι ακριβώς ο σκοπός αυτού του σεμιναρίου.

Αν δεν σου ανοίγει το βίντεο, πάτα το λινκ παρακάτω  

https://www.youtube.com/watch?v=knJsoCvDl5k

θυμίζω επίσης τα δύο προηγούμενα ::: 

Πρώτο μέρος 

https://suspect-enjoys-the-silence.blogspot.com/2026/07/blog-post_31.html 

Δεύτερο μέρος 

https://suspect-enjoys-the-silence.blogspot.com/2026/07/part-2.html

ΜΑΘΕ ΝΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΣ - ΔΩΡΕΑΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ part 2

 

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

Αν έφτασες μέχρι εδώ, τότε έχουμε ήδη κάνει το πρώτο βήμα.

Ίσως, χωρίς να το καταλάβεις, να άρχισες να κοιτάζεις τις φωτογραφίες λίγο διαφορετικά. Να προσέχεις το φως, τη σύνθεση, τις εκφράσεις και τις μικρές λεπτομέρειες που μέχρι χθες περνούσαν απαρατήρητες.

Αυτό είναι το ωραίο με τη φωτογραφία.

Δεν αλλάζει μόνο τις εικόνες που τραβάς. Αλλάζει τον τρόπο που βλέπεις τον κόσμο.

Στο δεύτερο μέρος θα συνεχίσουμε αυτό το ταξίδι. Όχι για να γεμίσουμε το μυαλό με περισσότερους κανόνες, αλλά για να εκπαιδεύσουμε λίγο περισσότερο το μάτι.

Γιατί η καλύτερη φωτογραφική μηχανή θα είναι πάντα αυτή που κρατάς στα χέρια σου. Η σημαντικότερη όμως είναι εκείνη που κουβαλάς μέσα στο μυαλό σου.

Οι φωτογραφίες δεν υπάρχουν για να μας θυμίζουν πώς έμοιαζαν οι άνθρωποι.

Υπάρχουν για να μας θυμίζουν πώς νιώθαμε όταν ήταν δίπλα μας.

Γι' αυτό αξίζει να μάθουμε να τις δημιουργούμε λίγο καλύτερα.

Ας συνεχίσουμε λοιπόν.

Το δεύτερο μέρος δεν θα σου μάθει απλώς περισσότερη φωτογραφία.

Ελπίζω να σε κάνει να βλέπεις λίγο πιο όμορφα τους ανθρώπους που αγαπάς.

Καλή συνέχεια.

 

Το σεμινάριο απευθύνεται σε:

·        Εραστές της φωτογραφίας.

·        Αρχάριους που θέλουν να αποκτήσουν σωστές βάσεις.

·        Ερασιτέχνες φωτογράφους που θέλουν να εξελίξουν τη ματιά τους.

·        Προχωρημένους φωτογράφους που επιθυμούν να κάνουν μια ουσιαστική επανάληψη.

·        Επαγγελματίες που θέλουν να φρεσκάρουν γνώσεις και να δουν τη φωτογραφία από μια διαφορετική οπτική.

·        Δημιουργούς περιεχομένου (content creators), vloggers και influencers που θέλουν πιο δυνατές εικόνες.

·        Σε κάθε άνθρωπο που θέλει να φωτογραφίζει καλύτερα τους ανθρώπους και τις στιγμές που αγαπά.

 

Ακολουθεί το δεύτερο μέρος.

Αν δεν ανοιγεί το βίντεο, κάνε κλικ στο λινκ αμέσως παρακάτω.

Καλύτερα να τα δεις σε μεγάλη οθόνη.

 https://www.youtube.com/watch?v=qKWtoqsefQ0

Υγ. Το πρώτο μέρος είναι εδώ :

https://suspect-enjoys-the-silence.blogspot.com/2026/07/blog-post_31.html  

ΜΑΘΕ ΝΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΣ - ΔΩΡΕΑΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ part 1

 

Ασχολούμαι με τη φωτογραφία από παιδί. Πάντα με γοήτευε η δύναμή της να σταματά τον χρόνο και να μετατρέπει μια στιγμή σε ανάμνηση.

Στην πορεία παρακολούθησα πολλά σεμινάρια, διάβασα, δοκίμασα, έκανα λάθη και κράτησα αμέτρητες σημειώσεις. Κάποιες ήταν σε τετράδια, άλλες σε χαρτιά και άλλες ξεχασμένες σε φακέλους.

Πρόσφατα αποφάσισα να συγκεντρώσω όλο αυτό το υλικό, να το οργανώσω και να το προσφέρω δωρεάν σε όποιον αγαπά τη φωτογραφία. Έμαθα να χειρίζομαι τα τεχνολογικά, αποφάσισα να τα ενοποιήσω και να τα παραδώσω ως δωρεάν γνώση στην κοινότητα.

 

Το σεμινάριο αυτό δεν είναι μια τεχνική ανάλυση για ακριβούς φακούς και πανάκριβες μηχανές. Αυτός είναι τους επαγγελματίες σε στούντιο.  Ο εξοπλισμός έχει τη σημασία του, αλλά δεν είναι αυτός που κάνει μια φωτογραφία να αγγίζει τον άνθρωπο που τη βλέπει.

Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων φωτογραφίζει τους ανθρώπους της. Συντρόφους και συζύγους. Τα παιδιά. Την οικογένεια. Τους φίλους. Τους συναδέλφους. Τις στιγμές της ζωής. Όλα αυτά λοιπόν μάθε πως μπορείς να τα φωτογραφίζεις καλύτερα.

 

Αυτό ακριβώς είναι και ο στόχος αυτού του σεμιναρίου.

Να μάθεις να φωτογραφίζεις τους ανθρώπους που αγαπάς καλύτερα. Με περισσότερη αισθητική, περισσότερο συναίσθημα και μεγαλύτερη δύναμη στην εικόνα. Να μάθεις να βλέπεις το φως, τη σύνθεση, την έκφραση και τη στιγμή πριν πατήσεις το κουμπί. 

Αν, στο τέλος αυτού του σεμιναρίου, οι επόμενες φωτογραφίες σου κάνουν τους δικούς σου ανθρώπους να χαμογελούν λίγο περισσότερο όταν τις βλέπουν, τότε ο σκοπός του θα έχει επιτευχθεί.

Καλή παρακολούθηση!

Μάθε να φωτογραφίζεις τους ανθρώπους που αγαπάς

Δεν διδάσκω τη μηχανή. Διδάσκω τη ματιά.

 

Ακολουθεί το πρώτο μέρος. 

Αν δεν ανοιγεί το βίντεο, κάνε κλικ στο λινκ αμέσως παρακάτω.

Καλύτερα να τα δεις σε μεγάλη οθόνη.

https://www.youtube.com/watch?v=xBRtMWgIpco

ΜΑΡΚΟΣ ΣΕΦΕΡΛΗΣ - ΔΕΛΦΙΝΑΡΙΟ 2026 - ΓΕΛΑΣ

 

Τα τελευταία χρόνια πηγαίνω περήφανα στο Δελφινάριο. Σηματοδοτεί την έναρξη του καλοκαιριού, των διακοπών, της ανεμελιάς, της φωτογραφίας και της περιήγησης. Αυτή η περιήγηση. Αν δεν είχα ανάγκη την εργασία, αυτό θα έκανα!

Η παράσταση «Γελάς».

Μάρκος Σεφερλής. Δελφινάριο στο Μικρολίμανο.

Καταρχάς κύριε Μάρκο μου, παράσταση χωρίς πρόγραμμα;

Αυτά που κάνουν οι αντιγραφείς της Village κουλτούρας;

 

Κατά τα άλλα, η θεατρική κριτική στον Σεφερλή είναι η πιο εύκολη του κόσμου.

Ο άνθρωπος παράγει ένα τίμιο τετράωρο λαϊκό θέαμα.

Όποιος και αν είσαι, ότι καταβολές, παραστάσεις, θεατρική παιδεία και να έχεις, κάπου θα ξεκαρδιστείς, κάπου θα χαμογελάσεις και κάπου θα βαρεθείς.

Highlights :

1.   Κάποια στιγμή εμφανίζεται στη σκηνή ένα ρομποτ σκύλος και συμμετέχει ! Τρομερό εύρημα!

2.   Το σκετσάκι Άδωνις - Κωνσταντοπούλου είναι όλα τα λεφτά ! Φοβερό !

3.   Πολύ καλή και η σάτιρα στην Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.

4.   Στις στρατιωτίνες βαρέθηκα.

5.   Στη Μύκονο χαμογέλασα.

6.   Το σούπερμάρκετ ήταν μια χρυσή ευκαιρία να κάνει ένα αναλυτικό κοινωνικό σχόλιο αλλά την έχασε

7.   Τον εκατομμυριούχο τον έκανε και πέρυσι.

8.   Στην παράσταση που πήγα παρόντες ήταν ο υφυπουργός Σπανάκης και ο Μπιμπίλας. Τους γλέντησε απολαυστικά !

9.   Το παιχνίδι με την σύζυγο Τσαβαλιά τύπου «θα τα πούμε στο σπίτι» μια - δυο φορές το καταλαβαίνω. Τέσσερις είναι πολλές.

Κατά τα άλλα λέει ότι ξεκινάει στις 9, αλλά εννοεί στις δέκα.

Πάρκινγκ δύσκολο. Εναλλακτικά υπάρχει ένα επί πληρωμή λίγο πιο κάτω.

Πολύ προσιτές οι τιμές στο κυλικείο. Δεν σε σφάζει.

Πάντως το κομμάτι που απολαμβάνω περισσότερο είναι το εναρκτήριο που παίζει με το κοινό. Παραλήρημα γέλιου.

Το έχω γράψει και στο παρελθόν και θα συνεχίζω να το σημειώνω:

Ο ξεχωριστός Μάρκος Σεφερλής στο τέλος κάθε παράστασης, επανέρχεται στη σκηνή με αναλόγιο και κάθισμα και περιμένει μέχρι να φύγει και ο τελευταίος!

Όλοι συρρέουν και μπορεί να περάσουν και δύο και τρείς ώρες και το θηρίο εκεί !

Ποιος άλλος το κάνει αυτό;

Για αυτό και ο κόσμος τον αγαπάει και του το ανταποδίδει απλόχερα.

Κάθε μέρα θέατρο 1500 θέσεων γεμάτο, ποιος άλλος μπορεί να το κάνει;

Α! Σου έχω και βίντεο !

https://www.youtube.com/watch?v=c3b5pgMTKjA&t=5s 

Αν δεν ανοίγει αυτόματα, πάρα το λινκ από κάτω

Με άριστα το δέκα : 6,5

ΣΑΠΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΑΠΙΟΣ ΛΑΟΣ

 

Δικαιοσύνη. Αξιοκρατία. Ισονομία. Διαφάνεια. Κράτος δικαίου. Ισοπολιτεία. Ίσες ευκαιρίες. Ευνομία.

Υπέροχες λέξεις. Σπουδαίες έννοιες. Ύψιστα ιδανικά.

Στα λόγια, όλοι τις υποστηρίζουν. Χωρίς καμία εξαίρεση.

Πολιτικά κόμματα, πολιτικοί και πολίτες

Δεν υπάρχει πολιτικό κόμμα. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην δηλώνει ότι τα υποστηρίζει.

Παραμύθια. Είμαστε ψεύτες. Όλοι μας.

Τα υποστηρίζουμε μέχρι τη στιγμή θα χρειαστούμε εμείς κάτι. Μέχρι εκεί που δεν θα κινδυνεύσει το προσωπικό μας συμφέρον. Η προσωπική μας καβάτζα.

 «Όχι στα βύσματα»... μέχρι να χρειαστούμε το δικό μας.

«Να εφαρμοστεί ο νόμος»... αρκεί να μη μας αφορά.
«Ίση μεταχείριση»... εκτός αν εμείς μπορούμε να εξαιρεθούμε.

Αυτή είναι η μεγαλύτερη υποκρισία μας.

Δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι γιατί ΕΜΕΙΣ δεν θέλουμε. 

Σάπια κοινωνία. Σάπιος λαός.

Αυτοί είμαστε.

ΟΔΥΣΣΕΙΑ. ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ ΝΟΛΑΝ. THE ODYSSEY by CHRISTOPHER NOLAN.

 

Μα τέτοια παραγωγάρα να μην πάω να τη δω;

Με ανάμεικτα συναισθήματα έφυγα από το σινεμά.

Καταρχάς, αν και το δέλεαρ του θερινού είναι μεγάλο, αλλά πρέπει να τη δεις σε κλειστό κινηματογράφο. Ο ήχος είναι δομικό στοιχείο της ταινίας.

Ξεκινάω με τη μεγάλη εικόνα.

Είναι μια παγκοσμίου μεγέθους διαφήμιση για τη χώρα μας.

Να πούμε και ευχαριστώ.

Ο Christopher Nolan είναι πολύ μεγάλος κινηματογραφιστής. Τα πλάνα, τα σκοτάδια, οι εικόνες. Κάνει πάρα πολλά flash back αλλά δεν κουράζει. Η ιστορία είναι επιφανειακά αργή αλλά έχει ροή. Αν και 2 ώρες και 53 λεπτά και σε μια ιστορία δε, που ξέρεις την πλοκή και το τέλος και την παρακολουθείς με ενδιαφέρον.

Καλύτερος όλων ο Ρόμπερτ Πάτινσον,  φανταστικός ο Ματ Ντέϊμον,   πολύ καλός ο Τομ Χόλαντ και μαζί με τις πλαστικές, αρκετά βαρύγδουπη Σαρλίζ Θέρον. Η Ζεντάγια δεν είχε κανένα λόγο ύπαρξης. Η Αν Χάθαγαουεϊ είχε εξαιρετικό μέτρο. Άριστη. Όσο για τη Λουπίτα Νιόγκο που έγινε πολύς λόγος, τσάμπα καίει η λάμπα. Όπως την παρουσίασε, δεν έχει κανένα νόημα. Σαν να μην υπάρχει είναι. Ούτε ωραία είναι, ούτε Ελένη. Τίποτα.

Όλοι όσοι είμαστε στους καναπέδες μας, τα έχουμε όλα εύκολα.

Όταν μια παραγωγή κοστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια, αυτά τα λεφτά πρέπει να επιστρέψουν επί δέκα. Οπότε ναι, θα γίνουν συμβάσεις και παραχωρήσεις. Θα βάλουμε και τη Λουπίτα ως ωραία Ελένη, θα βάλουμε και τη Ζεντάγια γιατί είναι δημοφιλής, θα βάλουμε και τον Έλιοτ Πέιτζ γιατί θα υπηρετήσουμε και τη woke κουλτούρα.

Είναι ίσως η πρώτη ταινία που αφορά την Οδύσσεια που εστιάζει πολύ περισσότερο στους χαρακτήρες παρά τα εφέ και στην περιπέτεια. Κατανοώ απόλυτα την επιλογή του Ματ Ντέιμον. Αυτή η εσωτερικότητα που τον χαρακτηρίζει ήταν ιδανικός για τον ρόλο.

Ο Nolan προσπάθησε να δώσει φιλοσοφικά ερωτήματα και θέματα για προβληματισμό σε ένα κείμενο και μια ταινία που δεν κολλάνε. Οι Αρχαίοι Έλληνες ήταν τελείως φιλοπόλεμοι. Όταν δεν έβρισκαν κοινό εχθρό, πολεμούσαν μεταξύ τους. Κάθε πόλη κράτος ευημερούσε με επεκτατικούς πολέμους. Καταλαβαίνω ότι ως μεγάλος καλλιτέχνης πήγε να το φέρει στο σήμερα. Να περάσουμε και αντιπολεμικά μηνύματα, και ότι ο επιτιθέμενος μπορεί να νικήσει συντριπτικά ( ακούς κύριε Ντόναλντ; ) αλλά τρώει και αυτός το έμπλαστρο πληρώνοντας το τίμημα.

O Christopher προσπάθησε να το φέρει στο σήμερα και ότι οι σφαγές ήταν ύβρις προς τους Θεούς και για αυτό ο Οδυσσέας το πλήρωσε με τις περιπέτειες του. Για να σου το περιγράψω περιληπτικά, ο πολυμήχανος Οδυσσέας και καλλιτέχνης της επιβίωσης, στην ταινία του Νόλαν έγινε ένας περιηγητής πνευματικών αναζητήσεων με μπόλικο μετατραυματικό στρες που ενίοτε κράταγε και σπαθί.

Όλοι εναντίον του εαυτού τους. Ο καθένας ισχυρός αλλά με τους προσωπικούς του δαίμονες, τις τύψεις του και τις αδυναμίες. Πολύ πονηρά έκανε επισταμένως αναφορές στη μετανάστευση ως νόμο του Δία. Είσαι ξένος. Οπωσδήποτε φιλοξενία, προδερμ και φροντίδα. Λες και ζει σε άλλο πλανήτη. Λάθος. Πάμπλουτος είναι, σίγουρα ζει  σε άλλο σύμπαν από το δικό μας.

Η ιστορία μπάζει από παντού. Αν περιμένεις να ακουλουθείται πιστά το κείμενο, θα εκπλαγείς. Αρνητικά.  Έχει πολλές ακροβασίες και αυθαιρεσίες.

Ειδικά το τελευταίο μέρος είναι πραγματικά ότι να ναι. Δεν υπάρχει ούτε νανογραμμάριο αληθοφάνειας και μου έδωσε την εικόνα ότι ήθελε να το μαζέψει στα γρήγορα.

Το δε τέλος μου θύμισε το Interstellar. Ωραίος ο δρόμος προς το Φως αλλά δεν έχει καμία σχέση με την Οδύσσεια.

Τι να πρωτοθυμηθώ.

Η ιστορία με τον Πολύφημο που ήταν ότι να ναι;

Τα ρομπότ - μεσαιωνικοί ιππότες 2,5 μέτρων  που έσφαζαν αμίλητα;

Ο Αγαμέμνωνας κάτι ανάμεσα σε Μπάτμαν και Ρόμποκοπ;

Ο κλήρος του Αντίνοου;

Τα σπαρτιάτικα λοφία;

Τη  Σκύλλα που ήταν άθλιο καρτούν;

Που είναι το νησί του Αιόλου;;

Που ήταν η Ναυσικά οεο;

Ο Οδυσσέας έφτασε στην Ιθάκη από το νησί των Φαιάκων με φορτωμένο πλοίο με θησαυρούς. Οχι με σχεδία από την Καλυψώ ! Οι Φαίακες ήταν η τελευταία του στάση πριν την επιστροφή στην Ιθάκη! 

Η Καλυψώ – ας κάνουμε διακοπές στις Μαλβίδες αγάπη μου, η Κίρκη που είχε παλάτι και όχι την καλύβα του μπαρμπα Μήτσου σε πολύ ελεύθερη απόδοση; Η οποία Κίρκη δεν ήταν το χάλι μου το μαύρο αλλά πανέμορφη, τον ερωτεύθηκε, ο Οδυσσέας όχι μόνο ανταποκρίθηκε αλλά της έκανε παιδί! Ασε δε το άλλο. Ο Μενέλαος συγχώρεσε και δεν χαράκωσε την Ελένη. Metoo !  Και πόσα άλλα με τόση μακάρια ελευθεριότητα που ήταν τελείως διαστρεβλωτική.

Όσο για το τελευταίο μέρος, από τη στιγμή που επιτέλους φτάνει ο Οδυσσέας στην Ιθάκη μέχρι το τέλος της ταινίας, ήταν ένα βράδυ που βρεχε και έβρεχε τεκίλα. Ειδικά η σκηνή της εκτέλεσης των μνηστήρων ήταν σαν το πρώτο και τελευταίο ταξίδι του Τιτανικού. Τους μνηστήρες τους έφαγαν τέσσερεις. Ο Οδυσσέας, ο Τηλέμαχος, ο Ευμαίος - ΠΟΥ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΤΥΦΛΟΣ - και ένας φίλος τους. 

Τέλος το ταξίδι του Οδυσσέα και της Πηνελόπης δεν υπάρχει σε κανένα χάρτη. Η Οδύσσεια τελειώνει όταν ο Οδυσσέας με τον Τηλέμαχο πάνε να δουν τον Λαέρτη. Μαζεύονται οι συγγενείς των μνηστήρων και πριν μακελειό επεμβαίνει η Αθήνα και τελειώνει το ζήτημα με συνοπτικές διαδικασίες. 

Πήγαινε να τη δεις αλλά μόνο ως ένα ωραίο θέαμα και πως είναι μια σπουδαία κινηματογράφηση. Αν ως Έλληνας σταθείς στην ιστορία, μόλις βγεις έξω από την αίθουσα και την ξαναφέρεις στο μυαλό σου, θα θυμώσεις.

Με άριστα το δέκα: 5. 2,5 για τη δωρεάν διαφήμιση και 2,5 για την κινηματογραφία.

Υγ. Αν ασχοληθεί ποτέ ο Νόλαν με την Ιλιάδα, ξέρω πια τι θα δούμε. Τον Αχιλλέα να παρατάει το στρατόπεδο και βυθισμένος στις τύψεις του από την δολοφονία του Έκτορα να πηγαίνει στο Θιβέτ, να γίνεται βουδιστής καλόγερος και κουνγκ φου μάστερ.