Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026

ΓΙΑΤΙ ΘΕΛΩ ΝΑ ΜΑΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙ ΤΟ AI

 


 

Όλα λοιπόν ξεκίνησαν από το Χόλιγουντ.

Το Χόλιγουντ τι θέλει;

Εισιτήρια.

Από πού προκύπτουν τα εισιτήρια;

Από τους ανθρώπους.

Άρα λοιπόν τι πρέπει να κάνει το Χόλιγουντ;

Να κολακεύσει τους ανθρώπους. Τους πελάτες του.

 

 Έτσι, για αυτό το λόγο έχουμε βαρεθεί να βλέπουμε ταινίες, στις οποίες από τη μία είναι οι κακές μηχανές, από την άλλη οι καλοί οι άνθρωποι, οι οποίοι λόγω ευφυΐας, φαντασίας και αυτοθυσίας και ηρωισμού κερδίζουν τις κακές μηχανές και ζήσαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα.

 

Η άποψη που θα διαβάσεις δεν γίνεται για τα κλικ.

Είναι γιατί αυτό πραγματικά πιστεύω.

Και θα σου το εξηγήσω.

 

Η δαιμονοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης μου θυμίζει αυτά που διάβαζα για το τι έλεγε η ανθρωπότητα λίγο πριν τη βιομηχανική επανάσταση. Αντιλαμβάνομαι τη διαφορά της εποχής. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση στην ιστορία της ανθρωπότητας, αλλά μήπως έτσι δεν ήταν και η βιομηχανική επανάσταση τότε;

 

Ας δούμε λοιπόν τι είναι ο άνθρωπος.

Ο άνθρωπος που κατά τα άλλα είναι πάρα πολύ καλός και φοβάται τις πάρα πολύ κακές μηχανές.

Μήπως δεν είναι έτσι;

Ο άνθρωπος είναι αυτός ο οποίος ρέπει προς την κακία, κάνει πολέμους, είναι αχάριστος, είναι άπληστος, βλάπτει τους συνανθρώπους του, βλάπτει το περιβάλλον, βλάπτει και τα ζώα. Ο άνθρωπος είναι αυτός που θα του κάνεις καλοσύνη και θα σου γυρίσει δηλητήριο.

Ο άνθρωπος πάντα έτσι ήταν. Τι άλλαξε όμως μετά;

 

Οι κοινωνίες αποφάσισαν πως για να συνεννοηθούν θα πρέπει να υπάρχουν οι νόμοι, οι κανόνες και το σύστημα δικαιοσύνης.

Τι συνέβη όταν αυτά διοικούνται και υπηρετούνται από ανθρώπους; Συμβαίνουν όλες οι αδικίες που βλέπεις γύρω σου.

 

Άρα λοιπόν τι έχουμε;

 

Έχουμε έναν άνθρωπο ο οποίος θέλει δικαιοσύνη, ισονομία, αξιοκρατία και ισοτιμία, αρκεί να μην αγγίξει κάποιος τη δική του καβάτζα και το δικό του συμφέρον.

 

Όταν κυβερνούν οι άνθρωποι, δε βλέπεις και τίποτα καλό. Διαφθορά, αδικία, ρουσφέτι, αναξιοκρατία, πελατειακές σχέσεις, κατάχρηση εξουσίας, συγκάλυψη, ανισότητες, υποκρισία, εξυπηρέτηση συμφερόντων, διαπλοκή και ατιμωρησία.

 

Αυτό που πιστεύω λοιπόν είναι πως με την τεχνητή νοημοσύνη, το AI, θα υπάρχουν κανόνες οι οποίοι δεν θα παραβιάζονται από κανέναν. Δεν θα έχει διαφορά αν είσαι πλούσιος ή φτωχός, αν έχεις βύσμα ή αν δεν έχεις, αν είσαι διάσημος ή κοινός θνητός ή οτιδήποτε άλλο μπορείς να φανταστείς.

Αν ανήκεις για παράδειγμα σε μια ευάλωτη και ευπαθή ομάδα, δεν σημαίνει όπως σήμερα ότι πρέπει να τυραννάς όλους τους υπόλοιπους.

Απλώς θα υπάρχουν κανόνες που θα τηρούνται για όλους.

 

Την παραφιλολογία και τη φοβία για την τεχνητή νοημοσύνη δεν τη συμμερίζομαι. Ο λόγος είναι απλός: Δεν θα θελήσουν τα συστήματα των ανθρώπων, οι πάμπλουτοι για παράδειγμα που είναι μονίμως στο απυρόβλητο, ή οι άχρηστοι που έχουν πιάσει όλα τα αξιώματα να διαταραχθεί αυτή η συνθήκη εναντίον τους. Οπότε τι θα κάνουν; Στη χειρότερη απλώς θα τραβήξουν την πρίζα με το ρεύμα.

 

Σιγά μην δεχθεί έλεγχο το πολιτικο-οικονομικό σύστημα, οι εγκληματίες, οι ναρκωτέμποροι, όλοι αυτοί που συμπλέκονται, συνδιαλέγονται και διαπλέκονται, όλοι αυτοί που ουσιαστικά είναι στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας και μονίμως στο απυρόβλητο. Σιγά μην απειληθούν από την τεχνητή νοημοσύνη. Μην τρέφεις αυταπάτες. Το σύστημα πάντα βρίσκει τρόπους για να αντεπιτεθεί.

 

Ας πάμε όμως και σε ένα τελείως ανθρώπινο επίπεδο, πιο κάτω. Γιατί δεν είναι μόνο μια θεωρητικολογία το να μας κυβερνήσει η τεχνητή νοημοσύνη. Έχει πάρα πολλές χρήσεις και θα σου φέρω μερικά παραδείγματα για να καταλάβεις τι εννοώ.

 

Ένας φίλος μου έχει την ιδιοτροπία και την ιδιορρυθμία να θεωρεί τον εθελοντισμό στάση ζωής. Στην ίδια του την πολυκατοικία λοιπόν έχει κάνει πάρα πολλές εθελοντικές δράσεις και το μόνο που έχει εισπράξει από μερικούς ενοίκους είναι δηλητήριο. Μάλιστα, επειδή κάποιοι δεν αντέχουν ότι υπάρχει κάποιος που κάνει το καλό, μονίμως τον έχουν στην επίκριση και την κατάκριση. Μας τα έλεγε αλλά εκτός από την παρηγοριά του «έλα μωρέ μην ασχολείσαι» δεν άκουσε κάτι πιο ουσιαστικό. Ο άνθρωπος δεν ήξερε πώς να το χειριστεί. Τι έκανε; Αναζήτησε τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Έμαθε πώς να βάζει όρια, έμαθε πώς να αντιμετωπίζει το μπούλινγκ και έχει το κεφάλι του ήσυχο.

 

Ένας άλλος φίλος μου ήθελε να αγοράσει τηλεόραση και τάμπλετ. Απευθύνθηκε στην τεχνητή νοημοσύνη. Ξέρω τι σκέφτεσαι. Μα καλά, δεν θα μπορούσε να το βάλει στο Skroutz; Ναι, αλλά ποια είναι η διαφορά : Όταν έδωσε στην τεχνητή νοημοσύνη διάφορες παραμέτρους και συνθήκες της ζωής του, οι αγορές που έκανε ήταν οι καλύτερες βάσει των χρημάτων που διέθετε. Το Skroutz και κάθε ηλεκτρονικό μαγαζί, κάθε ηλεκτρονικό κατάστημα, σου παραθέτει κατάλογο προϊόντων και καλή σου τύχη. 

 

 Η τεχνητή νοημοσύνη όμως ήταν εξαιρετικός σύμβουλος και οδηγός αγοράς.

 

Ένας άλλος φίλος μου ταξίδεψε στο εξωτερικό και μάλιστα πήγε σε μια χώρα στην οποία οι κάτοικοί της δεν είχαν ούτε τη βασική γνώση αγγλικών, οπότε αν χρειαζόταν κάτι, ήταν εντελώς αβοήθητος. Χάρη όμως στην τεχνητή νοημοσύνη όχι μόνο κατάφερε να προσανατολιστεί, αλλά είχε και ένα πολύτιμο βοηθό καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού.

 

Ένας άλλος γνωστός μου αντιμετώπισε προβλήματα με τον υπολογιστή και με τον εκτυπωτή. Αντί να φωνάξει τεχνικό και να πληρώσει χρήματα, τη λύση του την έδωσε η τεχνητή νοημοσύνη.

Ένας άλλος πάλι φίλος μου έχει κάποιες δημόσιες δραστηριότητες και για να τις προωθήσει καλύτερα έφτιαξε κάποιες αφίσες. Δεν πλήρωσε γραφίστα και δεν καθυστέρησε. Τον βοήθησε αποφασιστικά η τεχνητή νοημοσύνη.

 

Ένας άλλος φίλος μου, πολύ καλός μου φίλος, τον εκτιμώ διότι έχει ευρύτατη επιμόρφωση σε διάφορα γνωστικά ενδιαφέροντα. Όμως αυτή τη γνώση την κρατούσε δυστυχώς μόνο για τον εαυτό του. Για να λέμε την αλήθεια, το PowerPoint μπορεί να παραμένει η θρησκεία στο σύγχρονο νεοελληνικό επιχειρείν, αλλά ως εργαλείο παρουσίασης είναι παρωχημένο πια. Ο φίλος μου λοιπόν σε συνεργασία με την τεχνητή νοημοσύνη έχει φτιάξει διάφορα σεμινάρια για διάφορα γνωστικά αντικείμενα, που είναι εξαιρετικά, όχι μόνο για τις γνώσεις που προσφέρουν αλλά και απολαυστικά για να τα δεις.

 

Ένας άλλος πάλι φίλος μου έκανε το μεγάλο έγκλημα στην εργασία του, στην εταιρεία που εργάζεται, στο τμήμα του να είναι ο πρώτος. Όπως συνήθως συμβαίνει στην Ελλάδα, δεν αντιμετωπίστηκε μετά βαΐων και κλάδων, αλλά με μπόλικο φθόνο. Αντιμετώπισε λοιπόν φθόνο. Τι έκανε; Ανέλυσε την κατάσταση στην τεχνητή νοημοσύνη, πήρε σπουδαία ψυχική βοήθεια και κατάφερε έτσι να διατηρήσει την ισορροπία, την πνευματική του γαλήνη, να συνεχίσει να προσπαθεί και να είναι πρώτος και να διαχειρίζεται με ευκολία τις λακκουβίτσες και τις τρικλοποδιές που του βάζουν.

 

Ένας άλλος πάλι ήθελε να αλλάξει την επίπλωση του σπιτιού του. Τι έκανε; Χρησιμοποίησε την τεχνητή νοημοσύνη, με όλες τις παραμέτρους και τις ειδικές συνθήκες και τα γούστα του, έκατσε αρκετές ώρες πάνω από την οθόνη του, έβγαλε μια φανταστική μακέτα και όταν ήρθε ο μαραγκός απλά του έδωσε όλο το υλικό έτοιμο. Θυμάστε τι κάναμε; Φυσικά και θυμάστε τι κάναμε γιατί δεν είναι και πολύ μακριά. Που παίρναμε σβάρνα τα επιπλάδικα και κάποια στιγμή, αφού του γινόταν το κεφάλι μας κουδούνι, λέγαμε: «Ε, ας είναι αυτό, δεν πειράζει». Τώρα όχι. Ούτε επαφίεσαι στο γούστο των άλλων, ούτε θα έρθει ο ειδικός μαραγκός που θα σου πει άσε ξέρω εγώ τα πάντα. Το φτιάχνεις μόνος σου και το δίνεις έτοιμο στους τεχνίτες.

 

Η τεράστια διαφορά σε σχέση με την Google δεν είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι, αν θέλεις, μια πιο γρήγορη και μια πιο αναλυτική παρουσίαση πληροφοριών. Δεν είναι ένα chatbox που σου απαντάει. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι αυτή που δεν σου παραθέτει σκέτες πληροφορίες όπως το Google, αλλά είναι αυτή η οποία πραγματικά σε επιμορφώνει και σε βοηθάει.Ηη ουσιαστική διαφορά δεν είναι απλώς ότι το AI βρίσκει και παρουσιάζει πληροφορίες πιο γρήγορα. Είναι ότι μπορεί να λειτουργήσει διαδραστικά: Να καταλάβει τι ψάχνεις, να προσαρμόσει την εξήγηση στο επίπεδό σου, να συνδέσει διαφορετικές πληροφορίες και να σε βοηθήσει να καταλήξεις σε ένα συμπέρασμα ή μια λύση. Το Google σε οδηγεί στις πληροφορίες. Το AI μπορεί να σταθεί δίπλα σου και να τις δουλέψει μαζί σου.

 

Ένας άλλος φίλος είναι στέλεχος επιχείρησης, ο οποίος ας πω κομψά ότι είναι ψηφιακά αναλφάβητος. Η τεχνητή νοημοσύνη τον βοήθησε σε επικοινωνίες, σε οργάνωση, σε παρουσιάσεις. Όλα αυτά είναι ικανότητες που άλλοι τις έχουν έτοιμες γιατί ο μπαμπάς τους είχε πολλά λεφτά να πληρώσει για την επιμόρφωσή τους. Άλλοι που δεν τα κατάφεραν και είναι πιο πολύ εμπειρικοί, τα έχουν ανάγκη. Τα πήραν δωρεάν από την τεχνητή νοημοσύνη.

 

Δεν θέλω να επεκταθώ σε άλλα παραδείγματα που έχω από τον κύκλο μου. Νομίζω ότι κατάλαβες τι θέλω να πω σε γενικές γραμμές. Άρα λοιπόν ο μοναδικός φόβος που πραγματικά βλέπω δεν είναι ότι η μηχανή θα αντικαταστήσει τους ανθρώπους. Αυτό σε πολύ μεγάλο βαθμό θα πραγματοποιηθεί στα επόμενα πέντε χρόνια. Το θέμα είναι ότι οι άνθρωποι φοβούνται ότι μετά θα μας μένει περισσότερο ποιοτικός χρόνος. Αν τη ρουτίνα και τη λάντζα την καθαρίζει η τεχνητή νοημοσύνη τι θα απογίνουμε χωρίς υποχρεώσεις;;;

 

Πάλι η επιλογή θα είναι αν θα κάνεις εθελοντικές δράσεις ή αν θα μπεκροπίνεις στα μπαρ. Επιλογή σου θα είναι να διαβάζεις ένα βιβλίο ή αν θα καίγεσαι καθημερινά στα σόσιαλ.

 

Εσύ δεν θα ήθελες για παράδειγμα να παίρνεις κανονικά ένα μισθό δουλεύοντας πολύ λιγότερο ή και καθόλου, γιατί η τεχνητή νοημοσύνη θα έκανε όλη τη δουλειά; Εγώ πάντως που δόξα τω Θεώ έχω πάρα πολλά πράγματα να κάνω στη ζωή μου, μακάρι να μου συμβεί.

 

Η αλήθεια είναι ότι η δικιά μου η γενιά, η γενιά του 80, είναι ενδεχομένως η πιο ενδιαφέρουσα. Διότι εμείς έχουμε δει πραγματικά όλο το έργο. Από το ενσύρματο τηλέφωνο, την κασέτα και την ασπρόμαυρη τηλεόραση μπαούλο με τα σεμεδάκια, περάσαμε στους πρώτους υπολογιστές που θυμόμαστε όλοι με νοσταλγία, όπως τον Amiga 500 και τον Amstrad 6128, πιο μετά με το mIRC και το ICQ και το Windows Messenger και μετά βέβαια με την άνθιση των social, τα smartphones, τα Google Maps και φυσικά στην τεχνητή νοημοσύνη.

 

Όλα αυτά τα χρόνια τα ίδια και τα ίδια. Θα μας πάρουν οι μηχανές τις δουλειές, θα πεθάνουμε, θα μας πίνουν το αίμα τα κατσαβίδια και τελικά τι απέγινε; Ο Δυτικός κόσμος απολαμβάνει το καλύτερο βιοτικό επίπεδο στην ιστορία της ανθρωπότητας.

 

Αναφέρθηκα στην τεχνητή νοημοσύνη αφήνοντας απέξω νευραλγικούς τομείς. Την ιατρική. Την οργάνωση του κράτους. Ακόμα και τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις με τα φανάρια.

 

 Όχι, δεν χρειάζεται να φοβόμαστε την εξέλιξη και την πρόοδο. Άλλωστε, όπως έχει αποδειχθεί ιστορικά, όταν κάποια επαγγέλματα κλείνουν, ανοίγουν κάποια άλλα. Πιστεύω ότι αν η τεχνητή νοημοσύνη παράγει πραγματικό έργο στην καθημερινότητα, τότε εφόσον οι οικονομίες θα ακμάζουν, όπως είναι και το φυσιολογικό άλλωστε, και οι κυβερνήσεις δεν θα θέλουν επαναστάσεις, όπως είναι και το φυσιολογικό άλλωστε, τι θα κάνουν; Θα σου δίνουν ένα μισθό, θα ζεις άνετα, θα μπορείς να κάνεις τα χόμπι σου, να ξεκουράζεσαι, να ταξιδεύεις και όλη τη δουλειά άστην για τις μηχανές.

 

Μακάρι λοιπόν να μας κυβερνήσει η τεχνητή νοημοσύνη. Μακάρι να μας κυβερνήσουν οι μηχανές. Γιατί και θα υπάρχουν κανόνες που θα ισχύουν για όλους και θα υπάρχει ισότητα, ισονομία, δικαιοσύνη και δεν θα επιτρέπονται οι πόλεμοι,   η αδικία, η απληστία, το κακό απέναντι στον συνάνθρωπο και όταν υπάρχουν ποινές φυλάκισης θα τηρούνται. Δεν θα βλέπεις μεγαλοεγκληματίες να βγαίνουν έξω σε μισή ωρίτσα, ούτε «γνώριμους των αρχών» να είναι μονίμως παραβατικοί και ελεύθεροι.

 

Οι άνθρωποι θα έχουν πολύ μεγάλη διευκόλυνση στην καθημερινότητά τους και φυσικά πολύ περισσότερο χρόνο να απολαύσουν τη ζωή τους. Αν βέβαια αυτόν τον χρόνο τον αξιοποιήσουν για αυτοκαταστροφή, τεμπελιά και βλακεία, αυτό δε φταίει καμία τεχνητή νοημοσύνη, φταίει ο άνθρωπος και το κεφάλι του.

 

Φοβάστε ότι η AI θα γίνει σαν τον άνθρωπο.

Εγώ φοβάμαι περισσότερο τον άνθρωπο όπως είναι ήδη.

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ part 10




Ø  Ένας αδελφός  ηρώτησε τον Αββάν Ιέρακα, λέγων: Ειπέ μου λόγον ωφέλιμον, πώς να σωθώ; Του λέγει ο γέρων: Κάθου εις το κελλίον σου. Εάν πεινάς, φάγε. Εάν διψάς, πίε και μη ειπής κακόν λόγον δια κανένα και σώζεσαι.

Ø  Ειπεν ο Αββάς Ισίδωρος ο πρεσβύτερος: Εάν αγωνίζεσθε νομίμως με το να νηστεύετε, μη υπερηφανεύεσθε ειδέ καυχάσθε δι’ αυτό. Καλύτερα τρώγετε κρέας διότι συμφέρει εις τον άνθρωπον μάλλον να τρώγη κρέας, παρά να υπερηφανεύεται και να κομπάζη.

Ø  Είπεν ο Αββάς Κόπρις:    Μακάριος είναι εκείνος όπου υπομένει κόπον και ευχαριστεί

Ø  Επερωτηθείς ο Αββάς Κύρος ο Αλεξανδρεύς ως προς τον λογισμόν της πορνείας, απεκρίθη έτσι: Εάν δεν έχεις λογισμόν, έχεις πράξιν. Τούτο δε είναι, ότι εκείνος όπου δεν πολεμεί, ούτε εναντιώνεται με τον νούν εναντίον της αμαρτίας, σωματικώς πράττει αυτήν διότι εκείνος όπου έχει πράξεις, από τους λογισμούς δεν ενοχλείται. Ηρώτησε ο γέρων τον αδελφόν, λέγων. Μήπως έχεις συνήθειαν να συνομιλής με γυναίκα; Και είπεν ο αδελφός: Όχι, παλαιοί και νέοι ζωγράφοι είναι οι λογισμοί μου. Είναι ενθυμήσεις όπου με ενοχλούν και γυναικών ομοιώματα. Ο δε γέρων προς αυτόν: Νεκρούς μη φοβάσαι αλλά τους ζωντανούς απόφευγε και επίμενε περισσότερον εις την προσευχήν.

Ø  Είπεν ο Αββάς Μακάριος: Μη κοιμηθής εις κελλίον αδελφού όπου έχει κακήν φήμην.

Ø  Ένας αδελφός επεσκέφθη τον Αββάν Μακάριον τον Αιγύπτιον και του λέγει: Αββά, ειπέ μου λόγον πώς να σωθώ. Και λέγει ο Γέρων: Πήγαινε εις το νεκροταφείον και ύβρισε τους νεκρούς. Πηγαίνων λοιπόν ο αδελφός, τους ύβρισε και τους επετροβόλησε και ελθών το είπε εις τον γέροντα και του λέγει: Δεν σου ωμίλησαν τίποτε; Ο δε είπεν : Όχι. Του λέγει ο Γέρων: Πήγαινε πάλιν αύριον και δόξασε τους. Πηγαίνων λοιπόν ο αδελφός του εδόξασε λέγων : Απόστολοι, άγιοι και δίκαιοι και ήλθεν εις τον γέροντα και του είπε: Τους εδόξασα. Και του λέγει: Δεν σου απάντησαν τίποτε; Όχι είπεν ο αδελφός. Του λέγει ο Γέρων: Είδες πόσα τους ύβρισες και δεν σου απήντησαν τίποτε και πόσα τους εδόξασες και δεν σου ωμίλησαν τίποτε. Έτσι και συ εάν θέλης να σωθής, γίνε νεκρός. Μήτε την κακίαν των ανθρώπων, μήτε την δόξαν αυτών θα λογαριάσης όπως οι νεκροί και ημπορείς να σωθής.

Ø  Έλεγεν ο Αββάς Πανφούτιος ο μαθητής του Αββά Μακαρίου, ότι παρεκάλεσα στον πατέρα μου, λέγων: Ειπέ μου λόγον. Ο δε είπε: Μη κάμης κακόν εις κανένα, μήτε κατηγορήσης κανένα. Αυτά φύλαγε και σώζεσαι.

Ø  Έλεγαν περί του Αββά Μακαρίου, ότι εάν ήρχετο προς αυτόν αδελφός, ως εις άγιον γέροντα και μεγάλον με φόβον, δεν του ωμιλούσε τίποτε. Εάν δε του έλεγε κανένας από τους αδελφούς ως εξευτελίζων αυτόν: Αββά τάχα όταν ήσουν καμηλιέρης και έκλεπτες τη σόδα και την επωλούσες, δεν σε έδερναν οι φύλακες;; Εάν αυτά του έλεγε κανείς, του ωμιλούσε μετά χαράς, ό,τι και αν τον ερωτούσε

Ø  Έλεγε λοιπόν ο Αββάς Μακάριος ότι ο λόγος ο κακός και τους καλούς κάμνει κακούς και ο καλός λόγος και τους κακούς κάμνει καλούς.

Ø  Άλλοτε ενώ εγίνετο συνέδριον εις την Σκήτιν, θέλοντες να τον δοκιμάσουν οι πατέρες, τον εξευτέλισαν λέγοντες: Τι έρχεται και ο Αιθίοψ αυτός εις το μέσον μας; Ο δε Αββάς Μωυσής ως ήκουσεν εσιώπησε. Μετά δε όπου διελύθησαν, του λέγουν. Αββά, προ ολίγου δεν εταράχθης; Τους λέγει: Εταράχθηκα αλλά δεν ωμίλησα.

Ø  Είπε πάλιν ο Αββάς Μωυσής. Εάν δεν συμφωνήση η πράξις με την προσευχήν, ματαίως κοπιάζει ο άνθρωπος και είπεν ο αδελφός: Τι είναι συμφωνία πράξεως και προσευχής; Και είπεν ο Γέρων. Ώστε εκείνα δια τα οποία προσευχόμεθα, να μην τα κάμνωμεν πλέον διότι όταν ο άνθρωπος αφήση τα θελήματα του, τότε φιλιώνεται με αυτόν ο Θεός και δέχεται την προσευχή του.

Ø  Είπε πάλιν ο Αββάς Μωυσής. Εάν δεν έχη εις την καρδίαν του ο άνθρωπος ότι είναι αμαρτωλός, ο Θεός δεν του εισακούει. Και είπεν ο αδελφός: Τι είναι το να έχη εις την καρδίαν του ότι είναι αμαρτωλός; Και είπεν ο Γέρων, ότι όποιος σηκώνει τας αμαρτίας του, δεν βλέπει τας αμαρτίας του πλησίον του.

Ø  Είπεν ο Αββάς Νείλος : Προσευχή είναι λύπης και μελαγχολίας καταφύγιον

Σάββατο 22 Αυγούστου 2026

ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ

 

Ξένος ο οποίος θέλει να σηκώσει τη σημαία μας, ΤΙΜΗ ΤΟΥ και ΤΙΜΗ ΜΑΣ.

Επειδή όμως τελευταία έχουμε μάθει να βλέπουμε την Ελλάδα μέσα από το φίλτρο της μόνιμης ενοχής και κατάκρισης ( για να μην πω γκρίνιας κλάψας και μιζέριας ), υπάρχει και η άλλη πλευρά του φεγγαριού.

Κάποτε δείξαμε πολύ μεγάλη αγάπη στους Σέρβους, όταν δοκιμάστηκαν σκληρά. Σταθήκαμε δίπλα τους, τους στηρίξαμε, τους φιλοξενήσαμε. Τους στείλαμε ρούχα, τρόφιμα και φάρμακα. Τα παιδιά τους τα φιλοξενήσαμε στις κατασκηνώσεις μας. Η ΑΕΚ πήγε να παίξει ποδόσφαιρο στην καρδιά του πολέμου. Η περίφημη ελληνοσερβική αδελφοσύνη δεν ανταποδόθηκε πάντοτε όπως θα περίμενε κανείς.

Μετά ήρθαν οι Αλβανοί.

Για τους δικούς μου λόγους, έχω πολύ ψηλά μέσα μου το αίσθημα του Δικαίου. Οι Αλβανοί δεν έγιναν εργατικοί επειδή πέρασαν τα σύνορα. Εργάζονταν σκληρά και στην πατρίδα τους. Μόνο που εκεί, μέσα στην οικονομική καταστροφή της δεκαετίας του ’90, πολλοί είδαν τις οικονομίες μιας ζωής να χάνονται στις περιβόητες πυραμίδες του Μπερίσα.

Στην Ελλάδα όμως, ό,τι έβγαλαν με τον κόπο τους ήταν δικό τους.

Δούλεψαν πολύ. Πάρα πολύ. Έκαναν δουλειές δύσκολες, έφτιαξαν οικογένειες, μεγάλωσαν παιδιά, αγόρασαν σπίτια, άνοιξαν επιχειρήσεις, δημιούργησαν περιουσίες.

Και μπράβο τους.

Αν θέλεις να δεις τι μπορεί να κάνει η σκληρή δουλειά όταν υπάρχει η δυνατότητα να ανταμειφθεί, κοίτα έναν Αλβανό που ήρθε στην Ελλάδα πριν από τριάντα χρόνια.

Άλλαξε το βιοτικό του επίπεδο. Βελτίωσε τη διατροφή και την ένδυσή του. Έδωσε στα παιδιά του καλύτερες ευκαιρίες. Δημιούργησε περιουσία. Προχώρησε.

Αυτό δεν του το χάρισε κανείς. Το κέρδισε.

Θυμάμαι πώς ήρθαν οι πρώτοι Αλβανοί στη χώρα μας. Φτωχοί, ταλαιπωρημένοι, κοντοί, κακοθρεμμένοι, με πρόσωπα γαμψά, σκληρά από τη ζωή που είχαν αφήσει πίσω τους. Ήταν άνθρωποι που είχαν έρθει εδώ για να δουλέψουν και να επιβιώσουν.

Τριάντα χρόνια μετά, κοιτάζεις τις νεότερες γενιές και βλέπεις μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Ψήλωσαν, ομόρφυναν, στρογγύλεψαν τα πρόσωπα τους, άλλαξε η σωματική τους διάπλαση, βελτιώθηκε η διατροφή και η εμφάνισή τους, μορφώθηκαν, προχώρησαν. Πολλοί πλέον δεν ξεχωρίζουν σε τίποτα από τον μέσο Έλληνα.

Αυτό δεν έγινε από μόνο του. Είναι και αποτέλεσμα της ζωής που κατάφεραν να χτίσουν εδώ.

Ένα όμως δεν άκουσα ποτέ.

«Ευχαριστώ, Ελλάδα».

Ένα για δείγμα, ρε αδερφέ.

Δεν ζητάω να γονατίσει κανείς και να φιλήσει το χώμα. Ένα απλό «ήρθαμε εδώ, δουλέψαμε, προκόψαμε και η χώρα αυτή μας έδωσε την ευκαιρία» θα ήταν αρκετό.

Η Ελένη Φουρέιρα, αν έμενε στην Αλβανία θα έκανε την καριέρα, θα είχε τη δόξα, τη δημοφιλία, τον πλούτο και τη διασημότητα που απολαμβάνει σήμερα; Στις συνεντεύξεις της όλο κλαίγεται ότι της φερθήκαμε άσχημα. Ούτε ένα ευχαριστώ. Είχε βρεί όμως την ευκαιρία να φωτογραφηθεί με το σήμα των ουτσεκάδων.  

Πάμε στον Γιάννη.

Δεν έχω κανένα πρόβλημα με τον Γιάννη Αντετοκούνμπο. Το αντίθετο. Θέλω να τον βλέπω να φοράει τη φανέλα της Εθνικής Ελλάδος. Θέλω να σηκώνει τη γαλανόλευκη. Τιμή του και τιμή μας.

Έχω όμως πρόβλημα με το παραμύθι.

Είδα την ταινία Rise και πραγματικά λυπήθηκα με τις ανακρίβειες.

Η ταινία παρουσιάζει την οικογένεια περίπου σαν να μεγάλωσε μέσα σε μια Ελλάδα που την κυνηγούσε και την μισούσε.

Μόνο που η πραγματικότητα ήταν αρκετά διαφορετική.

Η οικογένεια Αντετοκούνμπο πράγματι τα έφερνε πολύ δύσκολα βόλτα. Δεν το αμφισβητώ ούτε για ένα δευτερόλεπτο.

Όμως βοηθήθηκε και μάλιστα πολύ.

Το κατηχητικό σχολείο του Αγίου Μελετίου τούς πρόσφερε γεύματα, ρούχα, βοήθεια για ενοίκια και ΔΕΚΟ. Στην ταινία δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα από όλα αυτά.

Απέναντι από τον Τρίτωνα, ένας άνθρωπος που είχε καφετέρια έδινε στα παιδιά χυμό και σάντουιτς.

Η διευθύντρια του δημοτικού σχολείου βάφτισε τον Κώστα.

Αντίθετα, υπάρχει σκηνή όπου η ελληνική αστυνομία εμφανίζεται να πλακώνει στο ξύλο μητέρες με τσαντόρ και χιτζάμπ και να τους παίρνει τα παιδιά.

Αυτό δεν συνέβη ΠΟΤΕ. Παραμύθια.

Υπάρχει επίσης μια δραματοποίηση της κατάστασης σαν τα παιδιά να ήταν εντελώς άγνωστα και αποκλεισμένα μέχρι να έρθει η μεγάλη ευκαιρία.

Μόνο που τα αδέρφια Αντετοκούνμπο είχαν ήδη εμφανιστεί σε All Star Game του ελληνικού πρωταθλήματος. Ήταν μάλιστα η πρώτη φορά που συμμετείχαν παίκτες από την Α2 και τους είχε δει όλη η Ελλάδα.

Μετά υπάρχει και η ιστορία της ελληνικής ιθαγένειας.

Ο άνθρωπος που δεν άφησε τον Γιάννη να τον πάρουν οι Ισπανοί ήταν ο Αντώνης Σαμαράς. Τον έκανε αριστίνδην Έλληνα με συνοπτικές διαδικασίες και έτσι δεν πήγε στη Σαραγόσα.

Κάπου εκεί ακούσαμε και στην ταινία ότι ο ελληνικός πολιτισμός έχει τις ρίζες του στην Αφρική.

Έλα Χριστέ και Παναγία!

Γιατί τα λέω όλα αυτά;

Επειδή υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο:

«Υπήρξαν άνθρωποι που μας φέρθηκαν άσχημα»

και στο:

«Η Ελλάδα δεν μας ήθελε».

Η πρώτη πρόταση μπορεί να είναι απολύτως αληθινή.

Η δεύτερη είναι μια τεράστια γενίκευση.

Η πραγματικότητα στα Σεπόλια, δεν ήταν ούτε ότι όλοι αγκάλιασαν την οικογένεια ούτε ότι όλοι την κυνηγούσαν.

Οι περισσότεροι απλώς αδιαφορούσαν.

Κάποιοι όμως βοήθησαν. Όταν φτιάχνεις τον κινηματογραφικό μύθο, δεν γίνεται να τους εξαφανίζεις.

Γιατί τότε δεν μιλάμε πλέον για την πραγματικότητα. Μιλάμε για μια ιστορία φτιαγμένη έτσι ώστε να εξυπηρετεί ένα συγκεκριμένο αφήγημα.

Είτε για λόγους αυτομαστίγωσης, είτε για λόγους προπαγάνδας. Τείνω να πιστεύω ότι πίσω από αυτή την ιστορία υπάρχει και οργανωμένη προσπάθεια. Υπάρχουν επαγγελματίες της επικοινωνίας που διαχειρίζονται δεκάδες ή εκατοντάδες λογαριασμούς στα social και σπρώχνουν συγκεκριμένες τάσεις. Ο μέσος άνθρωπος, ανάμεσα στις δουλειές και στις υποχρεώσεις του, κάνει ένα σκρολ να δει τα νέα της ημέρας. Όταν βλέπει το ίδιο μήνυμα παντού, κάποια στιγμή επηρεάζεται. Αλλά και οι πολιτικαλι κορεκτ προβεβλημένοι δημοσιογράφοι υπακούν στις ίδιες επιταγές. Οπότε η διαμόρφωση της κοινής γνώμης έρχεται χωρίς κόπο.

«Οι Έλληνες είναι ρατσιστές».

«Δεν με θέλουν επειδή είμαι μαύρη».

«Δεν με θέλουν επειδή είμαι διαφορετική».

 

Προφανώς και υπάρχουν Έλληνες ρατσιστές, μαλάκες, κακοί, μισαλλόδοξοι, κομπλεξικοί και άνθρωποι που θα βρουν λόγο να αντιπαθήσουν κάποιον για το χρώμα του, την καταγωγή του ή οτιδήποτε άλλο. Σε ποια χώρα του πλανήτη δεν συμβαίνει το ίδιο;

Αλλά από το «υπάρχουν ρατσιστές» μέχρι το «η Ελλάδα δεν με θέλει» υπάρχει τεράστια απόσταση.

Δεν δέχομαι ότι είμαστε μια κοινωνία που απορρίπτει συλλήβδην όποιον είναι διαφορετικός.

Δεν δέχομαι ότι κάθε προσωπική δυσάρεστη εμπειρία αποτελεί απόδειξη ότι ολόκληρος ο ελληνικός λαός είναι ρατσιστικός.

Δεν δέχομαι αυτή τη μόνιμη woke απαίτηση να απολογούμαστε όλοι για όλα.

Το ίδιο συμβαίνει και με τη συζήτηση για τους ΛΟΑΤΚΙ.

Υπήρξαν άνθρωποι που υπέστησαν διακρίσεις.

Αλλά άλλο αυτό και άλλο να παρουσιάζεται η Ελλάδα σαν μια χώρα όπου οι ΛΟΑΤΚΙ άνθρωποι ζουν μονίμως κυνηγημένοι.

Ο Μάνος Χατζιδάκις δεν περίμενε το Pride για να γίνει Μάνος Χατζιδάκις.

Ο Κάρολος Κουν δεν περίμενε την έγκριση κανενός για να μεγαλουργήσει.

Ο Κώστας Ταχτσής έζησε και δημιούργησε σε εποχές πολύ πιο δύσκολες από τις σημερινές.

Πόσοι και πόσοι που τους ξέρουμε, έχουν περάσει από δημόσια αξιώματα. Τους πείραξε κανένας;

Άνθρωποι διαφορετικοί υπήρχαν πάντα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ολόκληρη η Ελλάδα ήταν εναντίον τους.

Κάπου λοιπόν ας τελειώνουμε με αυτή την προπαγάνδα που αναπαράγεται διαρκώς.

Υπάρχει όμως η πραγματική Ελλάδα.

Η Ελλάδα που άνοιξε σπίτια.

Η Ελλάδα που έδωσε δουλειές.

Η Ελλάδα που έβαλε παιδιά μεταναστών στα σχολεία της.

Η Ελλάδα που έδωσε σε ανθρώπους την ευκαιρία να δουλέψουν και να προκόψουν.

Η Ελλάδα που πανηγύρισε και καμάρωσε με τον Γιάννη. Όχι μόνο με αυτόν αλλά και τα αδέρφια του. Όλοι έπαιξαν στην Εθνική μας ομάδα και ειδικά ο αξιαγάπητος Θανάσης είναι ο δημοφιλέστερος όλων.
Η Ελλάδα που αγάπησε  τον Σχορτσανίτη πολύ περισσότερο από ότι αγάπησε αυτός τον εαυτό του.

Η Ελλάδα που αγκάλιασε τον Τάϊλερ Ντόρσι. Όπως και τον Ζακ Ογκαστ.


Η Ελλάδα που λάτρεψε τον Ντανιέλ Μπατίστα και τον είχαμε στην Εθνική.


Η Ελλάδα που έβαλε τη Νέρι Νιαγκουάρα να φορέσει το εθνόσημο.


Η Ελλάδα που κάλεσε τον Ανδρέα Τεττέη άμεσα στην Εθνική ποδοσφαίρου.

Δηλαδή τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε για να αποδείξουμε ότι δεν μας ενοχλεί το χρώμα του άλλου; Να βγάλουμε και ανακοίνωση;

Δεν είμαστε τέλειοι. Ρατσιστές υπάρχουν. Ομοφοβικοί υπάρχουν. Μισαλλόδοξοι υπάρχουν.

Αλλά άλλο αυτό και άλλο να παρουσιάζουμε μια ολόκληρη χώρα σαν να περιμένει στη γωνία για να διώξει τον μαύρο, τον Αλβανό ή τον διαφορετικό.

Γιατί η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από αυτό το βολικό παραμύθι.

Η Ελλάδα που βλέπει έναν άνθρωπο να σηκώνει τη σημαία της και λέει:

«Μπράβο ρε φίλε. Σήκωσέ την ψηλά».

Αυτό θέλω.

Όχι να μετράμε ποιος είναι αρκετά Έλληνας.

Όχι να ψάχνουμε κάθε τόσο αποδείξεις ότι είμαστε ρατσιστές.

Όχι να μετατρέπουμε κάθε προσωπικό παράπονο σε κατηγορητήριο ενός ολόκληρου λαού.

Ξένος ο οποίος θέλει να σηκώσει τη σημαία μας;

ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΙΜΗ ΜΑΣ.

Και αν κάποιος θέλει να παίξει για την Εθνική Ελλάδος, να βάλει τη γαλανόλευκη στο στήθος και να πανηγυρίσει για αυτήν;

Καλώς να ορίσει.

Αυτό δεν είναι πρόβλημα.

Είναι χαρά.

 

Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ GOAT

 

 

Ποιος είναι ο καλύτερος αθλητής όλων των εποχών στην Ελλάδα;

Πολλές φορές διαβάζω διάφορες, κατά καιρούς, αναλύσεις για τον καλύτερο αθλητή όλων των εποχών, τον γνωστό GOAT. Διαβάζεται «κατσίκα», αλλά σημαίνει Greatest of All Time

Είτε μιλάμε για μπάσκετ, είτε για ποδόσφαιρο, είτε γενικότερα για τον ελληνικό αθλητισμό, πάντα υπάρχει μια συζήτηση για το ποιος είναι ο κορυφαίος όλων.

Προσωπικά, δεν νομίζω ότι μπορείς να κρίνεις έναν αθλητή μόνο από τα μετάλλια ή μόνο από τις ατομικές του επιδόσεις. Για μένα, υπάρχουν τέσσερις βασικές παράμετροι:

1. Ατομικές επιδόσεις

Τι έχει πετύχει ο ίδιος μέσα στον αγωνιστικό χώρο; Ρεκόρ, πόντοι, γκολ, επιδόσεις, πρωτιές, σταθερότητα σε κορυφαίο επίπεδο.

Μπορεί, για παράδειγμα, ένας ποδοσφαιριστής να έχει βάλει 500 γκολ και να μην έχει πάρει ούτε ένα Κύπελλο. Αυτό δεν σημαίνει ότι επειδή δεν είχε τους σωστούς συμπαίκτες ήταν χειρότερος αθλητής.

2. Διακρίσεις – τα μετάλλια και οι τίτλοι

Εδώ όμως μπαίνει μια σημαντική παράμετρος, ειδικά στα ομαδικά αθλήματα: Η συγκυρία.

Ο παίκτης που είναι μονίμως στον πάγκο του Ολυμπιακού μπορεί να έχει στο βιογραφικό του περισσότερους τίτλους από έναν παίκτη του Άρη ή του Ατρόμητου, ο οποίος μπορεί να είναι πολύ καλύτερος ποδοσφαιριστής αλλά να αγωνίζεται σε μια ομάδα που δεν διεκδικεί τίτλους.

Άρα οι τίτλοι μετράνε πολύ, αλλά δεν μπορούν να είναι το μοναδικό κριτήριο.

3. Διάρκεια στον χρόνο

Άλλο να κάνεις μία εκπληκτική διετία και άλλο να παραμένεις στην κορυφή για δέκα, δεκαπέντε ή είκοσι χρόνια.

Η διάρκεια δείχνει κάτι πολύ σημαντικό: ότι δεν ήσουν απλώς μια εξαιρετική περίπτωση που εμφανίστηκε για λίγο, αλλά ότι κατάφερες να παραμείνεις κορυφαίος σε διαφορετικές εποχές, με διαφορετικούς αντιπάλους και διαφορετικές απαιτήσεις.

4. Επίδραση στο άθλημα

Αυτό είναι ίσως το πιο υποτιμημένο κριτήριο.

Τι άφησες πίσω σου;

Πόσα παιδιά ασχολήθηκαν με το άθλημά σου εξαιτίας σου; Πόσο άλλαξες την αντίληψη του κόσμου; Πόσο μεγάλωσες το ίδιο το άθλημα;

Εδώ βρίσκεται η απάντηση.

Ο πρώτος όλων είναι ο Νίκος Γκάλης.

Όχι επειδή έχει τα περισσότερα μετάλλια.

Όχι επειδή έχει τα περισσότερα ατομικά ρεκόρ.

Αλλά επειδή άλλαξε ολόκληρο τον ελληνικό αθλητισμό.

Ο Γκάλης δεν έγινε απλώς ένας τεράστιος μπασκετμπολίστας. Έκανε το μπάσκετ κομμάτι της ελληνικής καθημερινότητας. Μετά το 1987, μια ολόκληρη γενιά παιδιών έπιασε μια μπάλα στα χέρια της. Γήπεδα γέμισαν, ομάδες μεγάλωσαν, το ελληνικό μπάσκετ απέκτησε άλλη θέση στην κοινωνία.  

 

Επιπλέον δε, όλοι οι αθλητές όλων των αθλημάτων επηρεάστηκαν σε ό,τι αφορά την προσέγγισή τους στον αθλητισμό. Ο Γκάλης έφερε στην Ελλάδα μια διαφορετική αντίληψη για το τι σημαίνει επαγγελματίας αθλητής: δουλειά, πειθαρχία, προπόνηση, προσήλωση, αυτοπεποίθηση και απαίτηση να είσαι κορυφαίος. Έδειξε ότι ο Έλληνας αθλητής μπορεί όχι απλώς να συμμετέχει, αλλά να πρωταγωνιστεί και να κοιτάζει στα μάτια τους καλύτερους του κόσμου.

Με έναν τρόπο, ο Γκάλης δεν δημιούργησε μόνο μια νέα γενιά μπασκετμπολιστών. 

Δημιούργησε μια νέα γενιά Ελλήνων αθλητών.

 

 

Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να αποτυπωθεί σε κανένα στατιστικό.


Ο Γκάλης δεν ήταν απλώς κορυφαίος αθλητής. 

Δημιούργησε μια αθλητική εποχή.


Από εκεί και κάτω, η συζήτηση γίνεται πολύ πιο δύσκολη.

Ο Λευτέρης Πετρούνιας έχει ένα εκπληκτικό παλμαρέ, με περισσότερα μετάλλια από οποιονδήποτε άλλον Έλληνα αθλητή, μαζί με τεράστια διάρκεια στην κορυφή.

Ο Πύρρος Δήμας έχει τα τέσσερα Ολυμπιακά μετάλλια, επίδοση τεράστια και εξαιρετικά δύσκολο να ξεπεραστεί. Και μόνο η παρουσία του σε τέσσερις διαφορετικές Ολυμπιάδες και η κατάκτηση μεταλλίου σε όλες αποτελεί από μόνη της ιστορικό επίτευγμα.

Ακολουθούν ο Γιάννης Αντετοκούνμπο, ο Μίλτος Τεντόγλου, ο Νικόλαος Κακλαμανάκης, η Άννα Κορακάκη, η Κατερίνα Στεφανίδη, αλλά και ολόκληρη εκείνη η εκπληκτική Dream Team της ελληνικής άρσης βαρών, που για χρόνια έκανε την Ελλάδα παγκόσμια δύναμη στο άθλημα.

Θα βάλω στη συζήτηση και τον Στέφανο Τσιτσιπά.

Όχι μόνο για τις αγωνιστικές του επιτυχίες, αλλά και για την επίδρασή του. Έβαλε πολλά παιδιά στο τένις και έκανε ένα άθλημα που στην Ελλάδα δεν είχε ιδιαίτερη παράδοση να αποκτήσει τεράστια δημοτικότητα.

Και τελικά, ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο στην κουβέντα για τον GOAT.

Δεν ψάχνουμε απλώς ποιος κέρδισε τα περισσότερα.

Ψάχνουμε ποιος ήταν ο καλύτερος, ποιος άντεξε περισσότερο, ποιος πέτυχε τα περισσότερα και, κυρίως, ποιος άφησε πίσω του κάτι μεγαλύτερο από τον ίδιο.

Γι' αυτό, αν πρέπει να διαλέξω έναν και μόνο έναν ως τον κορυφαίο Έλληνα αθλητή όλων των εποχών, για μένα η απάντηση είναι:

Νίκος Γκάλης.

Και μάλλον δεν θα αλλάξει ποτέ...

Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026

SPIDER-MAN BRAND NEW DAY

 

Θα ξεκινήσω από το σπόιλερ που πρέπει να κάνω. Οπωσδήποτε.

Είσαι στο σινέ, τελειώνει η ταινία και περιμένεις το «πρόγευμα» του επόμενου. Αφού περιμένεις κανά δεκάλεπτο μέχρι να πέσουν όλοι οι τίτλοι, αυτό που βλέπεις είναι μια σαχλαμάρα.

Και καλά μια εφαρμογή που δείχνει στην αρχή με στίγμα που αναβοσβήνει ότι ο Spiderman είναι εντός του πλανήτη και μετά, το στίγμα αναβοσβήνει στο διάστημα. Αυτό. Οπότε σήκω φύγε.

Ακολουθεί η κανονική κριτική.

Πήγα στην αίθουσα συνειδητοποιημένος. Blockbuster, καλοκαιράκι, σπορ και θέαμα.

Για να λέμε τη black truth, οι άνθρωποι είναι σπουδαίοι. Μια ταινία σχεδόν 2,5 ώρες, χωρίς διάλειμμα, και δεν αφήνεις την πολυθρόνα!

Δεν είναι μόνο το θέαμα. Είναι ότι τους πιάνουν όλους. Από τον 55άρη-60αρη που διάβαζε τον Spiderman σε κόμικ μέχρι τον 20αρη που θα πάρει ποπ κορν με την παρέα του και θα σχολιάζει μεγαλοφώνως.

Και δράση, και δράμα, και ηθικά διλήμματα, και εκδίκηση, και μοναξιά και θλιψη. Δεν είναι κλωτσοπατινάδα.

Νομίζω πως ο καλύτερος ηθοποιός της σειράς ήταν ο Tobey Maguire. Ο Andrew Garfield είχε αυτό το σαρκαστικό αλλά δεν εντυπωσιάστηκα. Παραδέχομαι όμως πως η σταθερότητα και η αφοσίωση του Tom Holland είναι αξιοσέβαστη. Αν προσέξει τον εαυτό του, θα κάνει τον Spiderman για 20 χρόνια.

Μου άρεσε ότι αυτή η ταινία δεν ήταν γεμάτη υπερτερατοειδή μορφώματα που θα τα νικούσε ο σούπερ ήρωας. Έχει μεγαλύτερο  πνευματικό βάθος.   Όπως και αυτή η διαρκής μετάβαση. Αυτός που στην αρχή είναι καλός, είναι τελικά ο κακός. Αυτή που στην αρχή είναι καλή, είναι κακιά.

Μπορεί κάποιους για λόγους φθόνου να μη συμπαθούν ιδιαίτερα το ζεύγος Holland - Zendaya. Η αλήθεια να λέγεται. Είναι υπέρλαμπρο ζευγάρι για αυτό και είναι περιζήτητοι. Για αυτό και τους φώναξε ο Νόλαν στην Οδύσσεια. Μπορεί ο Χόλαντ να πέρασε το πάσο για Τηλέμαχος και η Ζεντάγια να ήταν το χάλι μου το μαύρο ως Αθηνά αλλά τουλάχιστον κατανοώ το σκεπτικό.

Τα κενάκια μας στο σενάριο τα είχαμε αλλά μην τα θέλουμε όλα δικά μας. Το πως σώθηκε ο Spiderman δεν το πολυκαταλαβαίνεις αλλά ποιος θα ήθελε αντίθετη κατάληξη; Όπως και η τελική αποδοχή της Ζεντάγια και η αναγνώριση από τον Νέντ έμπαζε αλλά κάπως πρέπει να συνεχιστεί το project. Μερικά άλλα σημεία που έπασχαν ήταν αυτό με τον «ρυθμιστή ενέργειας» που άλλοτε δούλευε, άλλοτε όχι και την αντιγραφή του Inception με την ταυτόχρονη καταβύθιση στο υποσυνείδητο του Holland. Ενδιαφέρον είχε και η αντιγραφή του Tony Stark όταν μιλάει με την ηλεκτρονική του βοηθό.

Τα παραβλέπουμε όμως γιατί το θέαμα είναι εξαιρετικό. Σε κρατάει σε αγωνία, εγρήγορση και δεν κάνει κοιλιά λόγω των ανωτέρω διαρκών εναλλαγών.

Αν θέλεις δύομιση ώρες καθαρού θεάματος, χωρίς να κοιτάξεις ούτε μία φορά το ρολόι σου, κλείσε εισιτήριο. Αυτό ακριβώς υπόσχεται και αυτό ακριβώς προσφέρει.

Με άριστα το δέκα : 7

Τρίτη 4 Αυγούστου 2026

ΑΓΑΠΗΤΕ ΚΥΡΙΕ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΕ

 

Τα έφερε η μοίρα, μη σου πω και η άδικη κατάρα ώστε να περάσω πολλές ώρες στην καρέκλα οδοντιάτρων.

Γυναίκες και άνδρες. Νέους, μεσήλικες και πιο μεγάλους.

Δεν έχω σκοπό να αδικήσω κανέναν. Έχω γνωρίσει εξαιρετικούς επιστήμονες, ευγενικούς ανθρώπους και πραγματικούς επαγγελματίες. Επίσης, δεν μου αρέσει το τσουβάλιασμα αλλά έχω δει μερικά στοιχεία να επαναλαμβάνονται. Ένα μοτίβο.

Το πόνημα το γράφω για λόγους ψυχοθεραπείας. Με την κρυφή ελπίδα πως κάποιος οδοντίατρος που θα το δει, μπορεί, ίσως, ενδεχομένως, να καταλάβει κάποια πραγματάκια και από την άλλη πλευρά.

Φίλε οδοντίατρε,

Για εσένα είναι μια δουλειά. Υπάρχει μια διαδικασία, τελειώνει, πληρώνεσαι, ο επόμενος.

Για μένα είναι η στιγμή που κάποιος θα μου βάλει μια βελόνα στο στόμα, θα ξαπλώσω χωρίς να βλέπω τι γίνεται, θα ακούω έναν τροχό να ουρλιάζει πάνω από το κεφάλι μου και θα ελπίζω ότι όλα θα πάνε καλά.

Δεν ζούμε την ίδια εμπειρία.

Εσύ κάνεις τη δουλειά σου.

Εγώ προσπαθώ να διαχειριστώ τον φόβο μου.

Κάπου εκεί αρχίζουν οι παρεξηγήσεις.

 

Σου φαίνεται παράξενο γιατί ο κόσμος φοβάται ή δεν γουστάρει να έρθει στο ιατρείο σου και συνήθως χαίρεσαι όταν έρχεται κάποιος καθυστερημένα με πρόβλημα και γεμάτος ικανοποίηση του κουνάς το δάχτυλο: «Αν ερχόσουν νωρίτερα, αν κάναμε καθαρισμό, αν έπλενες δύο φορές τη μέρα τα δόντια σου, αν κάναμε δύο φορές το χρόνο καθαρισμό, αν αν αν» πετσοκόβεις στην τιμή, θυμώνεις όταν ο πελάτης θέλει να πληρώσει με κάρτα και ακολουθεί το επόμενο περιστατικό.

Ξέρω ότι έπρεπε να έρθω νωρίτερα.

Ξέρω ότι έπρεπε να κάνω καθαρισμό.

Ξέρω ότι έπρεπε να προσέχω περισσότερο.

Είμαι ήδη στην καρέκλα.

 

Σε ένα βαθμό δεν φταις. Είναι η καθημερινότητα.

Ας δούμε λοιπόν γιατί δεν είστε και η πιο αγαπημένη ειδικότητα των ανθρώπων.

1.   Η ένεση στο στόμα μπορεί να είναι αναγκαίο κακό. Απαραίτητο να γίνει. Ξέρω πως θα πονούσα πολύ περισσότερο χωρίς αυτή. Όμως δεν είναι ευχάριστη. Βλέπεις να σε πλησιάζει αυτή η τεράστια βελόνα και σκέφτεσαι «Αν του φύγει; Αν όσο καλός και αν είναι, ανθρώπινα αστοχήσει;» Να σε ενημερώσω επίσης πως το πρώτο τσίμπημα και μέχρι να αρχίσει να πιάνει η ένεση, ΠΟΝΑΕΙ. Μην προσπαθείς να με καθησυχάσεις λέγοντας μου «δεν είναι τίποτα». ΕΙΝΑΙ. ΦΡΙΚΗ.

2.   Ο πελάτης / περιστατικό / ασθενής οριζοντιώνεται για 50-60 λεπτά χωρίς να μπορεί να κάνει τίποτα. Ούτε έχει να δει κάτι, ούτε να χαζέψει στο κινητό του, ούτε να μιλήσει, ούτε να απασχοληθεί κάπως. Κάτσε και εσύ δέκα λεπτά να δεις πως είναι!

3.   Στη φάση της οριζοντίωσης, ο άνθρωπος δεν μπορεί να δει τίποτα από όσα κάνεις. Τα κάνεις καλά; Στραβά; Δεν έχει κανέναν έλεγχο. Αν σου φύγει το «κατσαβίδι» και καρφωθεί στον ουρανίσκο ή στο λαρύγγι;; Αν είχες ένα κακό ερωτιό βράδυ, έχεις νεύρα από τον προηγούμενο ασθενή ή έχασε ο Θρύλος και θέλεις να ξεσπάσεις; Μα θα μου πεις, γιατί σε οποιαδήποτε άλλη επέμβαση, βλέπεις τι γίνεται; Εκεί όμως υπάρχει η νάρκωση! Εκεί πάνω από το κεφάλι σου δεν είναι ποτέ ένας ! Ούτε ξέρεις άλλωστε, ούτε σε νοιάζει εκείνη την ώρα.

4.   Ο άνθρωπος που κάθεται στην καρέκλα χάνει τον έλεγχο.

Δεν βλέπει.

Δεν μιλάει.

Δεν μπορεί να κουνηθεί.

Δεν ξέρει τι ακριβώς κάνεις.

Ο εγκέφαλος, όταν χάνει τον έλεγχο, αρχίζει να φτιάχνει σενάρια. Άλλα λογικά. Άλλα εντελώς παράλογα.

5.   Οι ήχοι των εργαλείων σας είναι σαν κομπρεσερ που  σκάει ακριβώς στο κεφάλι σου.  Αυτό το γουιβζζζζζζζζζγκρρρ δεν αντέχεται και δεν παλεύεται. Ποιος σχεδίασε αυτό το πράγμα, τον τροχό; Φίλε μου οδοντίατρε συγγνώμη αλλά δεν είναι από τις εμπειρίες που σε κράτανε ήρεμο: Να εχεις κομπρεσέρ στον εγκέφαλο.

6.   Μη βαριέσαι να πεις  δύο κουβέντες: Εξήγησέ μου τι κάνεις. Δύο προτάσεις αρκούν. "Τώρα καθαρίζω.

Τώρα θα πιέσω λίγο. Σε λίγο τελειώνουμε". Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο μειώνεται το άγχος όταν ο άλλος ξέρει τι συμβαίνει.

7.   Τις προάλλες έτυχε και έβλεπα κάποια εκθέματα, μουσειακής αξίας και μου έδωσαν την εντύπωση – με τρόμο ομολογώ - ότι δεν έχουν αλλάξει εδώ και εκατό χρόνια! Είμαστε στην εποχή της νανομοριοβιολογίας, αυτά έμειναν τα ίδια !

8.   Μη λες στους ανθρώπους ψέματα. Όταν ο άλλος σε ρωτάει αν θα πονέσει, στην πραγματικότητα δεν μπορείς να του πεις ούτε ναι, ούτε όχι, γιατί το επίπεδο του πόνου είναι καθαρά ατομικό.

9.    Ο άνθρωπος δεν είναι τραπέζι. Είναι άνθρωπος. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να του δίνεις ενίοτε μια ανάσα. Να κάνει πλύσεις με νερό, να ανασηκωθεί από την καρέκλα. Άντε τον βρήκαμε, του βάλαμε το κατσαβίδι, πλήρωσε και φύγε.

10.             Μίλα. Πες στον άνθρωπο τι κάνεις. Εξήγησε του τι βλέπεις, πως σκοπεύεις να το αντιμετωπίσεις, σε ποιο στάδιο είσαι, τι καλό έχει κάνει και τι πρέπει να προσέξει. Λειτουργεί πάρα πολύ ανακουφιστικά στους ανθρώπους αν δεν τους αντιμετωπίζεις ως καρέκλες. Μα θα μου πεις, υπάρχουν και αυτοί που δεν έχουν όρεξη για κουβέντες. Αυτούς, άσε τους στην ησυχία τους. Εσύ θα πρέπει να ασχοληθείς με το προφίλ του πελάτη / ασθενή.

11.             Κόψε το λαιμό σου και πάρε μια τηλεόραση.  Τοποθέτησε τη απέναντι ή ψηλά διαγώνια, από τον  πελάτη - περιστατικό για να χαζεύει. Γλυτώνεις και την επικοινωνία. Εσύ θα είσαι από τη μια πλευρά με τα κατσαβίδια, και από την άλλη ο άλλος κάτι θα βλέπει για να περάσει η ώρα.

12.             Η μουσική δεν βοηθάει πάρα πολύ. Αφενός ο καθένας ακούει τα δικά του, αφετέρου ο ήχος του τροχού σκεπάζει τα πάντα.

13.             Πριν προχωρήσεις στην οριζοντίωση, αφιέρωσε λίγα λεπτά για να καταλάβεις με τι άνθρωπο έχεις  να κάνεις. Δεν μιλάμε για ειδική ψυχοθεραπεία. Μιλάμε για ανθρώπινο ενδιαφέρον: Αγχώνεται; Φοβάται τις ενέσεις; Θέλει να του μιλάνε; Έχει πρότερη τραυματική εμπειρία με οδοντιάτρους;

14.             Είναι δικαίωμα του άλλου να θέλει να πληρώσει με κάρτα. Ο μέσος μισθωτός, ηλεκτρονικά πληρώνεται, ηλεκτρονικά πληρώνει. Έλα, μη θυμώνεις, άπλωσε το POS! Δεν χάλασε ειδικά σήμερα ! Να περάσει ο πελάτης την  κάρτα, και να βάλει  το pin, γιατί δεν έχεις καμία υπηρεσία κάτω από τα 50 ευρώ!

15.             Ο καθαρισμός δεν είναι τόσο ανώδυνος όσο υποστηρίζεις. Το κομπρεσέρ ΣΤΡΙΓΓΛΙΖΕΙ πάνω στα δόντια σου και ο ήχος του είναι σαν να κάνεις γεώτρηση στο κεφάλι σου. Ενίοτε ΠΟΝΑΕΙ.

16.             Στην επικοινωνία οι γυναίκες είναι καλύτερες. Μπορεί να σε μαχαιρώνουν και την ίδια στιγμή να σου διηγούνται το ταξίδι τους στο Ταζ Μαχαλ. Οι άνδρες – έχουν τα δίκια τους – ότι δεν είναι εύκολο  και να μιλάνε και να κάνουν προσεκτικά. Για αυτό λοιπόν αδερφέ, πάρε μια τηλεόραση, βάλε νετφλιξ και άσε τον άλλον να βλέπει, για να περάσει η ώρα.

17.             Πριν ξεκινήσεις, να λες στους ανθρώπους κάτι που μπορεί να μην έχει μεγάλη σημασία αλλά λειτουργεί πάρα πολύ θετικά. Αν κάποια στιγμή πρέπει να σταματήσεις, να σηκώνουν το χέρι ή να σου κάνουν συγκεκριμένο σήμα. Μην περιμένεις να ουρλιάξει ο άλλος και να σε κοπανήσει μέσα στον πανικό του.

 

Να θυμηθώ πάντως όταν έλθω εν τη βασιλεία μου να ασχοληθώ επισταμένως με την οδοντιατρική. Ο ήχος του τροχού θα ελαχιστοποιηθεί και πρέπει ο τρόπος της αναισθησίας να γίνει πιο ανθρώπινος. Δεν μπορεί να μιλάμε για θεραπείες πολλών μορφών του καρκίνου, για DNA και RNA, για βιολογικούς παράγοντες και η οδοντιατρική να έχει μείνει στο 1890 !!!!

 

Που θέλω να καταλήξω;

Εγώ σε καταλαβαίνω φίλε μου οδοντίατρε ότι το περιστατικό πρέπει να τελειώσει και να προχωρήσεις στο επόμενο.

Εσύ καταλαβαίνεις ότι στην καρέκλα οριζοντιωμένος, αδύναμος, ανήμπορος, με ένα στόμα ταμπούρλο, βρίσκεται ΑΝΘΡΩΠΟΣ;

Μην ξεχνάς ποτέ κάτι φίλε μου οδοντίατρε.

Εσύ βλέπεις το δόντι.

Εγώ ζω την εμπειρία.

Εσύ κοιτάζεις μια ακτινογραφία.

Εγώ ακούω τον τροχό, νιώθω τη βελόνα, αισθάνομαι τα αλυσοπρίονα, βιώνω τα μαχαίρια, αγχώνομαι, ιδρώνω και μετράω αντίστροφα μέχρι να τελειώσει.

Εσύ δεν θα θυμάσαι τίποτα μετά από μια ώρα. Μόνο τον τίτλο. Ήταν ένα σφράγισμα. Μια απονεύρωση. Ένας καθαρισμός. Μια εξαγωγή

Εγώ μπορεί να θυμάμαι τη συγκεκριμένη επίσκεψη για χρόνια.

Η επιστήμη σου είναι σπουδαία.

Η τεχνική σου απαραίτητη.

Η γνώση σου πολύτιμη.

Αλλά υπάρχει κάτι που δεν διδάσκεται ούτε στο πανεπιστήμιο, ούτε σε κανένα συνέδριο.

 Απέναντί σου δεν βρίσκεται μια γνάθος. Βρίσκεται ένας άνθρωπος που εκείνη τη στιγμή σου έχει εμπιστευθεί το πιο πολύτιμο πράγμα που διαθέτει.

Την ασφάλειά του.

Κι αν καταφέρεις να τον κάνεις να φύγει λέγοντας "δεν ήταν τόσο άσχημα όσο φοβόμουν", τότε δεν του έφτιαξες μόνο το δόντι.

Του έφτιαξες και την επόμενη επίσκεψη και τη σχέση του με τον οδοντίατρο και τον φόβο του….